Gerard Jonkman is directeur van The Rights Forum.
27 July 2026 Lees meer overHet vertrek van Khan hoeft geen overwinning te worden voor degenen die het Strafhof willen vernietigen. Dat wordt het pas wanneer onderzoeken worden gestaakt, medewerkers onvoldoende worden beschermd en staten hun steun intrekken.
Het ontslag van hoofdaanklager Karim Khan is een zware klap voor het Internationaal Strafhof. Maar een ander besluit was nauwelijks mogelijk.
Als na een onafhankelijke, zorgvuldige en eerlijke procedure is vastgesteld dat hij zich schuldig heeft gemaakt aan ernstig seksueel wangedrag, moest hij vertrekken. Niemand staat boven de wet. Zeker niet de hoofdaanklager van een hof dat anderen ter verantwoording roept voor genocide, oorlogsmisdaden en misdrijven tegen de menselijkheid.
Maar zelfs als niet iedere beschuldiging onomstotelijk bewezen kon worden, was zijn positie onhoudbaar. Een hoofdaanklager moet boven iedere twijfel verheven zijn. Als ernstige beschuldigingen aan hem blijven kleven, raakt dat niet alleen hemzelf, maar ook het Hof en de zaken waarvoor hij verantwoordelijk is.
Zoals Kenneth Roth, voormalig directeur van Human Rights Watch, zei: met tegenstanders als Trump en Netanyahu heeft het Strafhof geen beschadigde aanklager nodig, maar een geloofwaardige aanklager die de aanval op het Hof kan weerstaan.
En die aanval vindt al plaats. De regering-Trump heeft openlijk verklaard het Strafhof ‘steen voor steen’ te willen ontmantelen. Rechters, aanklagers en organisaties die met het Hof samenwerken worden gesanctioneerd, geïntimideerd en onder druk gezet.
Juist daarom is de beste verdediging van het Strafhof niet het beschermen van één persoon, maar aantonen dat ook binnen het Hof macht wordt gecontroleerd en wangedrag gevolgen heeft.
Het Internationaal Strafhof is groter dan Karim Khan. De onderzoeken naar Palestina, Afghanistan, Soedan, Oekraïne, Congo en andere situaties moeten doorgaan. En er zijn genoeg uitstekende juristen die deze positie geloofwaardig kunnen vervullen. Bij de selectie in 2021 behoorde bijvoorbeeld de Ier Fergal Gaynor tot de sterke kandidaten.
Het vertrek van Khan hoeft geen overwinning te worden voor degenen die het Strafhof willen vernietigen. Dat wordt het pas wanneer onderzoeken worden gestaakt, medewerkers onvoldoende worden beschermd en staten hun steun intrekken.
Het Strafhof moet nu sterker uit deze crisis komen. Niet door één persoon te verdedigen, maar door de organisatie te beschermen dat ervoor moet zorgen dat ook de machtigste leiders uiteindelijk aan het recht onderworpen blijven.
