Rechts, Israëlgezind Nederland buitelt over elkaar om schande te spreken van de woorden van Frans Timmermans in een interview met schrijver Ilja Leonard Pfeiffer in de Vlaamse krant De Morgen.
‘Antisemitisme!’ is de voorspelbare beschuldiging.
Tijd om te kijken wat Timmermans precies heeft gezegd en waar hij zijn stellingen op baseert.
Timmermans:
‘In het Midden-Oosten wordt momenteel een heel volk uitgeroeid. We kijken ernaar en we zwijgen, terwijl de Palestijnen letterlijk in zee worden gedreven – en erger. De redenering van rechts en extreemrechts in Israël is: wij Joden kunnen alleen maar overleven als de Palestijnen weg zijn. Dat is exact dezelfde redenering als die van de nazi’s destijds: wij – het Duitse volk, het Arische ras – kunnen alleen maar overleven als de Joden weg zijn. Dat vind ik ronduit verbijsterend. Hun grootouders en overgrootouders is in de nazitijd iets verschrikkelijks overkomen: de Holocaust, waarbij ze werden vernietigd, en nu doen zij precies hetzelfde met een ander volk.’
1. Een heel volk wordt uitgeroeid.
Timmermans zegt hier in andere woorden dat Israël genocide pleegt op de Palestijnen: dat het geweld pleegt met als doel om de Palestijnen als volk in zijn geheel of gedeeltelijk te vernietigen. De lijst toonaangevende instanties die tot de conclusie is gekomen dat Israël dit inderdaad doet, is lang. Timmermans volgt met deze uitspraken heel feitelijk wat meerdere VN-commissies, (juridische) experts en mensenrechtenorganisaties hebben vastgesteld.
De belangrijkste instanties en organisaties die genocide in de Gazastrook hebben vastgesteld
In januari 2024 oordeelde het Internationaal Gerechtshof in Den Haag dat er een plausibel risico was op genocide en droeg het Israël op alles te doen om genocide te voorkomen. Israël is sindsdien in volle hevigheid doorgegaan met zijn aanvallen op Gaza.
In maart 2024 stelde VN-rapporteur Francesca Albanese dat ‘er gegronde redenen zijn’ om aan te nemen dat het punt dat Israëls acties op genocide neerkomen, was bereikt.
In december 2024 kwam Amnesty International tot de conclusie dat Israël genocide pleegt op de Palestijnen.
In maart 2025 kwam de speciale onderzoekscommissie van de VN voor de Palestijnse gebieden tot de conclusie dat Israël genocide pleegt, onder andere door doelbewust geboortes te verhinderen.
In april 2025 waarschuwde de VN-commissaris voor mensenrechten Volker Turk dat Israël het voortbestaan van Palestijnen in Gaza als zodanig bedreigt. Israël legt bewust omstandigheden op die ten doel hebben Palestijnen als groep te vernietigen, concludeerde Turk.
In augustus 2025 nam de International Association of Genocide Scholars (IAGS) in grote meerderheid een resolutie aan, waarin wordt vastgesteld dat het planmatige geweld van Israël in de Gazastrook voldoet aan de juridische definitie van genocide in artikel 2 van het Genocideverdrag.
In september 2025 concludeerde de speciale VN-commissie dat Israël zoveel mogelijk Palestijnen wil doden in de Gazastrook, met als doel om de groep als zodanig te vernietigen. In juni 2026 concludeerde deze commissie dat de genocide nog altijd door gaat, en dat Israël specifiek kinderen tot doelwit maakt om de toekomst van het Palestijnse volk te vernietigen.
Lees verder
Lees minder
2. Palestijnen worden letterlijk in zee gedreven.
‘De hele Gazastrook moet leeg zijn. Met de grond gelijk gemaakt. Net als Auschwitz. Laat het een museum worden, zodat de hele wereld kan zien, waartoe Israël in staat is.’
Aldus de burgemeester van het stadje Metula in het noorden van Israël in december 2023. Hij verduidelijkte dat Israël de Palestijnen naar het strand van de Gazastrook moest drijven en deporteren naar vluchtelingenkampen in Libanon.
Twee en een half jaar later is de destructie van de Gazastrook en het naar de zee drijven van Palestijnen werkelijkheid geworden. Het deporteren is Israël van plan nog te verwezenlijken.
Bij het ingaan van het bestand in oktober 2025, werd de Gazastrook in tweeën geknipt. Eén deel waar Palestijnen naartoe zijn gedreven en een deel dat totaal ontvolkt en vernietigd is door Israël. Sindsdien heeft Israël het gebied voor de Palestijnen stapsgewijs steeds verder verkleind, tot inmiddels nog geen derde van de Gazastrook. Telkens wordt de grens tussen het leger en de Palestijnen een stukje richting de zee opgeschoven. Ze zitten opeengehoopt op een steeds smaller strookje land langs de zee, omringd door hoge wachttorens en kranen vanwaaruit op ze wordt gevuurd.
Ook van die almaar smallere strook land willen Israëlische politici de Palestijnen weg hebben. De Israëlische minister van Defensie Israel Katz is er open over dat de verdrijving van de Palestijnen uit de Gazastrook het uiteindelijke doel is. ‘Vrijwillige emigratie’ noemt Katz het, wat wil zeggen dat de omstandigheden zo uitzichtloos moeten worden, dat Palestijnen geen andere keus wordt gelaten dan te vertrekken.
3. ‘Wij Joden kunnen alleen overleven als de Palestijnen weg zijn’
Timmermans schrijft deze redenering toe aan rechts en extreemrechts in Israël, dus niet aan alle Israëli’s (en zeker niet alle Joden). Maar dit sentiment is breder dan alleen de rechterflank. Peilingen hebben keer op keer laten zien dat een grote meerderheid van de Israëlische Joden achter het Israëlische geweld tegen de Palestijnen in de Gazastrook staat. Zo liet een peiling van het Pew Research Center in mei 2024 zien dat een derde van de respondenten vond dat Israëls militaire acties in Gaza niet ver genoeg gingen. Een vijfde vond dat Israël te ver ging, en dat waren grotendeels Palestijnse Israëli’s.
Uit een peiling van de Israëlische krant Haaretz een jaar later, in mei 2025, kwam naar voren dat meer dan 80 procent van de Israëlische Joden voorstander is van de verdrijving van alle Palestijnen uit de Gazastrook. Een meerderheid is ook voorstander van het verdrijven van Palestijnen met Israëlische staatsburgerschap, wat er op neer komt dat er inderdaad geen Palestijnen meer zouden zijn tussen de rivier en de zee. Bijna de helft van de respondenten is het eens met de stelling dat wanneer het Israëlische leger een stad verovert, het alle inwoners van die stad moet doden.
Een peiling in maart 2025 liet zien dat slechts een vijfde van de Israëli’s gelooft dat het mogelijk is dat een Palestijnse staat en Joodse staat naast elkaar in vrede kunnen bestaan. Het percentage onder Joodse Israëli’s (16%) was lager dan onder Palestijnse Israëli’s (40%).
Vervolgen en dwingen tot migratie
Dergelijke ideeën zitten stevig verankerd in de Israëlische politiek en media. Minister Itamar Ben-Gvir (Veiligheid) heeft herhaaldelijk opgeroepen tot de totale vernietiging van de Gazastrook, om daar geen enkele hulp toe te laten, en de bevolking tot migratie te dwingen. En ook voor hem blijft het niet bij de Palestijnen in de Gazastrook. ‘Vervolgen, paspoort intrekken en gedwongen immigratie aanmoedigen’ schreef Ben-Gvir vorig jaar in een bericht op X, met daarbij een foto van Palestijns-Israëlische Knessetleden. Elke Palestijn tussen de rivier en de zee, in de Gazastrook, op de Westelijke Jordaanoever of als inwoner van Israël, is er voor Ben-Gvir één te veel.
Er zijn meerdere websites die uitspraken van Israëlische politici, journalisten en andere publieke figuren waar een genocidale intentie uit spreekt, hebben gedocumenteerd. Dit is er een van.
Een andere minister, Amichai Elihayu (Erfgoed), zei in november 2023 dat het gooien van een atoombom op de Gazastrook ‘een optie’ was. In 2025 zei hij dat Israël heel Gaza ‘aan het uitroeien’ was om het volledig Joods te maken. Een Palestijns-Israëlisch parlementslid zei toen al dat dit precies was hoe er in Duitsland tijdens de Tweede Wereldoorlog werd gesproken.
In de denkwereld van de Nazi’s was geen plaats voor Joden in hun midden, in de denkwereld van veel Israëli’s – zeker die, zoals Timmermans zegt, op de rechterflank – is geen ruimte voor Palestijnen in hun midden.
Van Madagaskar tot Somaliland
Israël heeft geen gaskamers voor Palestijnen zoals de Nazi’s die hadden in de vernietigingskampen. Tot 1941 had Nazi-Duitsland die ook niet, maar werden de Joden al wel gesegregeerd en geconcentreerd, zoals dit nu met Palestijnen in de Gazastrook en op de Westoever gebeurt. Nazi’s probeerden met geweld en intimidatie Joden te dwingen te vertrekken en dachten na over landen om ze naar te kunnen deporteren.
In 1940 kwam de Nazi-regering bijvoorbeeld met een plan om Joden naar Madagascar te deporteren. In Israël is de afgelopen jaren ook herhaaldelijk gesproken over landen waar Palestijnen naar toe zouden moeten. Israël en de VS hebben bij drie Oost-Afrikaanse landen gepeild of ze Palestijnen massaal wilden opnemen. Specifiek werd Somaliland, de afgesplitste regio van Somalië, genoemd als bestemming.
Er zijn Israëlische politici die zelf geen moeite hebben met de Nazi-vergelijking. Moshe Feiglin, een voormalig lid van Likud, de partij van Netanyahu, citeerde Hitler in juni 2024. ‘Zoals Hitler zei, ‘ik kan niet leven zolang er één Jood over is’, kunnen wij niet leven zolang er één islamo-nazi over is in Gaza’, doelend op de Palestijnse bevolking van de Gazastrook. Feiglin heeft ook gezegd dat ‘elk kind, elke baby’ in Gaza de vijand is. ‘Er zal geen enkel Gazaans kind overblijven.’
Goed gezelschap
Overigens is Timmermans na de beschuldiging aan zijn adres van antisemitisme in goed gezelschap. Israëlische ministers en functionarissen, inclusief premier Netanyahu, hebben de Algemene Vergadering van de VN, de speciale onderzoekscommissie van de VN voor de Palestijnse gebieden, VN-rapporteur Francesca Albanese, de burgemeester van New York Zohran Mamdani, het Internationaal Strafhof in Den Haag en het Internationaal Gerechtshof allemaal één of meerdere keren antisemitisme in de schoenen geschoven in de afgelopen drie jaar.
