AIVD: extra inzet nodig om Strafhof en Gerechtshof te beschermen

De AIVD erkent voor het eerst een bedreiging voor de Palestina-onderzoeken van het Internationaal Strafhof en Gerechtshof. Waar de dreiging vandaan komt – Israël – noemt de dienst niet.

Directeur-generaal Simone Smit geeft een toelichting op het jaarverslag 2025 van de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD). © Robin Utrecht / ANP

Er is ‘extra inzet’ nodig van de Nederlandse veiligheidsdiensten om het Internationaal Strafhof en Gerechtshof ‘ongestoord’ hun werk te kunnen laten doen. Dat staat in het jaarverslag 2025 van de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD).

‘Ook op het Gazadossier’, voegt de AIVD daaraan toe. De internationale hoven worden genoemd in de sectie over welke effecten de ‘situatie in de Palestijnse gebieden’ heeft op de veiligheid van Nederland.

De AIVD erkent hiermee voor het eerst impliciet dat het Internationaal Strafhof en Gerechtshof in hun functioneren worden bedreigd, en dat méér moet worden gedaan om tegen deze bedreiging op te treden. Vanuit welke hoek die bedreiging komt, noemt de AIVD niet.

Israël intimideert Strafhof

Israël frustreert al meer dan elf jaar het onderzoek naar Israëlische oorlogsmisdaden in Palestina, onder andere door bedreigingen, intimidatie, hacken en afluisterpraktijken. Sinds vorig jaar zijn daar Amerikaanse sancties tegen rechters en aanklagers van het Strafhof alsmede tegen organisaties die met dat hof samenwerken bovenop gekomen.

Als gastland heeft Nederland de plicht om het Internationaal Strafhof te beschermen, zodat het zijn werk kan blijven doen. Al in december 2024 uitte The Rights Forum zorgen of Nederland deze verplichting wel na kwam.

Vorig jaar stapte de hoofdonderzoeker op dit dossier, Andrew Cayley, op nadat de druk van anonieme dreigtelefoontjes en andere vormen van intimidatie hem te veel waren geworden. In de zomer van 2024 had de Nederlandse politie hem gewaarschuwd dat hij gevaar liep, en een kogelvrije deur in zijn appartement geïnstalleerd.

‘Je familie loopt gevaar’

Eerder was voormalig aanklager van het Strafhof, Fatou Bensouda, doelwit van een intimidatiecampagne geleid door het toenmalig hoofd van de Israëlische veiligheidsdienst Mossad, Yossi Cohen. ‘Je wilt je niet bezighouden met zaken die jouw veiligheid of die van je familie in gevaar kunnen brengen’, dreigde Cohen tegen Bensouda.

Om de intimidatie van het Hof het hoofd te bieden, moet Israël als dader worden genoemd en publiekelijk worden aangesproken, stelt The Rights Forum. Het rapport van de AIVD laat dat na. The Rights Forum heeft meerdere keren contact gezocht met de AIVD om te verduidelijken waar de bedreiging tegen het Strafhof en het Gerechtshof precies vandaan komt, maar wacht nog op antwoord.

Nieuwe arrestatiebevelen?

Ondanks de druk en intimidatie heeft het Strafhof in november 2024 arrestatiebevelen voor de Israëlische premier Benjamin Netanyahu en voormalig minister van Defensie Yoav Gallant uitgevaardigd. Zij worden beschuldigd van oorlogsmisdaden en misdaden tegen de menselijkheid in de Gazastrook.

De aanklager van het Strafhof heeft inmiddels nieuwe arrestatiebevelen aangevraagd voor de Israëlische ministers Itamar Ben-Gvir (Veiligheid), Bezalel Smotrich (Financiën) en Orit Strock (Nederzettingen) en twee legerleiders, meldde de Israëlische krant Haaretz gisteren.

Op navraag van The Rights Forum stelt het Bureau van de Aanklager van het ICC dat het geen commentaar kan geven op vragen met betrekking tot een vermeend verzoek om een ​​arrestatiebevel. Het Hof ontkent de berichtgeving door Haaretz evenmin.

Israël negeert structureel internationaal recht

Het Internationaal Gerechtshof oordeelde in 2024 dat de bezetting van Palestina in alle opzichten illegaal is, Israël zich in de bezette gebieden schuldig maakt aan apartheid, en zich militair volledig moet terugtrekken en de nederzettingen moet ontmantelen.

Ook heeft het Gerechtshof de genocidezaak tegen Israël ontvankelijk verklaard en meerdere keren bindende maatregelen opgelegd aan Israël om genocide te voorkomen. Israël heeft de uitspraken stelselmatig genegeerd.

Aanstaande donderdag spreekt voormalig aanklager Fatou Bensouda van het ICC naast Tweede Kamerlid Kati Piri in Amare in Den Haag over de intimidatie van het Strafhof en de rol van Nederland. Er zijn nog enkele kaarten, via deze link verkrijgbaar.

© 2007 - 2026 The Rights Forum / Privacy Policy