Somoud Ghazal is een Palestijns-Libanese journaliste, geboren en getogen in het Palestijnse vluchtelingenkamp Burj al-Barajneh in Libanon.
16 november 2026 Lees meer overIn Libanon weigert de Palestijnse vluchteling Somoud Ghazal zich neer te leggen bij alweer een uitstel van de Palestijnse parlementsverkiezingen. ‘Ik wil mij verkiesbaar stellen en ik wil kunnen stemmen.’

Opnieuw wordt het politieke spel ten koste van ons gespeeld. Ten koste van ons, Palestijnen in het algemeen, en van de Palestijnse vluchtelingen in het bijzonder. De democratie lijkt daarbij het onderspit te delven en wordt haast net zo ongrijpbaar als de erkenning van de Palestijnse staat. Als het om die staat gaat, hebben we tenminste nog geografische kaarten om te bespreken en internationale verklaringen die de erkenning ervan vieren. Maar wat de verkiezingen betreft, hebben we niet eens een betrouwbare datum.
Op 10 oktober stelde president Mahmoud Abbas per decreet de parlementsverkiezingen uit, ze waren gepland voor 28 november 2026. Hij stelde ze uit tot 11 september 2027, en zei dat dit ook de nieuwe datum is voor de presidentsverkiezingen. Hij legitimeerde het uitstel met Israëlische obstakels en de politieke en veiligheidsomstandigheden die vrije verkiezingen verhinderen.
Deze obstakels zijn reëel. Maar betekent de voortdurende bezetting dat de Palestijnse Autoriteit een vrijbrief moet krijgen om ons recht op het kiezen van onze eigen vertegenwoordigers voor onbepaalde tijd uit te stellen? Er zijn sinds 2006 geen parlementsverkiezingen meer gehouden. Na de politieke splitsing tussen Fatah en Hamas in 2007 was de Palestijnse Wetgevende Raad verlamd, totdat in 2018 werd besloten deze te ontbinden. Dreigt een door Israël afgedwongen en oorspronkelijk uitzonderlijke situatie zo niet stilzwijgend te worden bestendigd als de permanente bestuursvorm van de Palestijnen?
Het is niet de eerste keer dat Abbas de parlementsverkiezingen uitstelt. In mei 2021 werden de parlementsverkiezingen vlak voor ze zouden plaatsvinden, opgeschort onder het voorwendsel dat de Palestijnen in het door Israël bezette Oost-Jeruzalem niet zouden kunnen deelnemen.
Er zijn al bijna twintig jaar geen parlementsverkiezingen gehouden en we hebben sinds 2005 dezelfde president, omdat er sindsdien evenmin verkiezingen voor die functie zijn geweest. Nu heeft die president on opnieuw per decreet een nieuwe verkiezingsdatum gegeven. De Palestijnse Autoriteit lijkt een wondermiddel te hebben gevonden voor politieke vernieuwing: laat de instituties ongemoeid en herschrijf de werkelijkheid bij decreet. Besluiten over bestuurlijke vernieuwing volgen elkaar sneller op dan verkiezingen. De Palestijnse burger blijft ondertussen de enige die niet weet wanneer zijn rol als toeschouwer verandert in die van politieke deelnemer.
Dat verkiezingen onder bezetting plaatsvinden, maakt de strijd voor democratische rechten niet minder noodzakelijk. Niemand verwacht dat Israël de Palestijnse democratie zal faciliteren of beschermen. Maar waarom zou de militaire bezetting een reden zijn om de uitoefening van die rechten op te schorten, in plaats van een reden om ze politiek, juridisch en maatschappelijk op te eisen? Waarom wordt de belemmering van het democratische zelfbeschikkingsrecht telkens vertaald in uitstel, en niet in verzet tegen degenen die dat recht belemmeren?
De aankondiging van het nieuwe kiesstelsel voor de PNC wekte voor het eerst de hoop dat ook de Palestijnen in de diaspora een stem zouden krijgen in de nationale politieke besluitvorming. We worden wel gerekend tot het Palestijnse volk wanneer onze historische rechten ter sprake komen, maar niet wanneer het gaat om onze politieke vertegenwoordiging
Op 4 juni 2026 werd dit kiesstelsel aangenomen. De PNC zou bestaan uit 350 leden, van wie er 150 Palestijnen in de diaspora vertegenwoordigden. Het systeem voorzag in directe en geheime verkiezingen, waar mogelijk, op basis van volledige evenredige vertegenwoordiging.
Honderdvijftig zetels voor de diaspora! Ik vroeg me af: waarom zou ik me niet kandidaat stellen? Waarom zouden we geen onafhankelijke jongerenlijst vormen, waarin Palestijnen uit uiteenlopende politieke stromingen elkaar vinden, met het recht op terugkeer als centraal uitgangspunt van ons programma, zoals verankerd in Resolutie 194 van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties?
Een lijst die duidelijk maakt dat de Palestijnse vluchteling niet louter een dossiernummer in de archieven van UNRWA is, niet alleen maar een gezicht op een foto tijdens de jaarlijkse herdenking van de Nakba, en evenmin een onderhandelingsfiche die politieke facties eraan moet herinneren dat Palestina niet ophoudt bij de grenzen van de Westelijke Jordaanoever en de Gazastrook. De diaspora mag niet alleen deel uitmaken van het Palestijnse geheugen en het recht op terugkeer, maar moet ook deel uitmaken van de Palestijnse politieke besluitvorming.
Toen las ik de details.
Het systeem belooft rechtstreekse verkiezingen, maar laat in diasporagebieden waar die niet kunnen plaatsvinden, ook andere wegen open: vertegenwoordiging via een kiesorgaan, consensus of onderlinge afspraken over benoemingen.
En precies daar schuilt het probleem.
Wat begint als een praktische uitzondering dreigt uit te groeien tot een achterdeur waarlangs politieke facties de samenstelling van de vertegenwoordiging kunnen bepalen, zonder de Palestijnse diaspora rechtstreeks te raadplegen. Wie heeft het recht om namens de Palestijnse diaspora te spreken: de diaspora zelf, via haar stemgerechtigde leden, of de politieke facties die beweren haar te vertegenwoordigen?
Een uitzondering wordt problematisch wanneer zij ongemerkt de regel wordt. Zeker wanneer transparantie en democratische controle ontbreken. De diaspora heeft het recht te weten wie namens haar spreekt, wie die vertegenwoordigers aanwijst, op grond van welke bevoegdheid zij dat doen en hoe zij ter verantwoording kunnen worden geroepen. Anders dreigt politieke vertegenwoordiging te verworden tot een onderonsje tussen facties, waarbij de diaspora opnieuw slechts toeschouwer is.
Op 15 september was er een vergadering in de Palestijnse ambassade in Beiroet over het Libanese kiesorgaan, voorgezeten door Yasser Abbas, lid van het Centraal Comité van Fatah en de zoon van president Mahmoud Abbas.
Het gaat er niet alleen om wie die vergadering heeft voorgezeten. Het is een institutionele vraag: hoe kan een onafhankelijke Palestijn, een jonge vluchteling of iemand uit een kamp die tot geen enkele politieke factie behoort, erop vertrouwen dat hij gelijke kansen heeft te worden vertegenwoordigd? En wie houdt toezicht op het selectieproces? Dit zijn de meest fundamentele voorwaarden van democratie. Als direct stemmen moet worden vervangen door een electoraat, wordt transparantie alleen maar belangrijker.
We hebben het over de Palestijnse Nationale Raad, die het Palestijnse volk thuis en in de diaspora zou moeten vertegenwoordigen, terwijl de manier waarop deze vertegenwoordiging wordt vormgegeven nog onderhevig is aan afspraken tussen politieke krachten. Tegelijkertijd zijn de wetgevende en presidentsverkiezingen in de Palestijnse gebieden uitgesteld tot september 2027.
Het zijn twee verschillende processen, maar de vraag is dezelfde: Wanneer krijgen de Palestijnen eindelijk de zeggenschap over hun eigen toekomst, in plaats van dat anderen die voor hen bepalen?
Ondanks alle oproepen tot nationale eenheid blijft die in de praktijk uit, net als verkiezingen, institutionele hervormingen en de vernieuwing van politieke legitimiteit. We lijken opmerkelijk eensgezind wanneer het gaat om het uitstellen van onze onderlinge geschillen, maar zodra het aankomt op het organiseren van verkiezingen waarin het volk die geschillen democratisch kan beslechten, blijkt overeenstemming plotseling onbereikbaar.
Misschien wel het meest schrijnende is dat Palestijnen in de diaspora, ondanks de verstrekkende gevolgen van politieke beslissingen voor hun leven en toekomst, nooit de gelegenheid hebben gehad om via algemene verkiezingen rechtstreeks hun eigen vertegenwoordigers te kiezen. Hele generaties zijn opgegroeid, hebben gestudeerd, gewerkt en hun kinderen in ballingschap opgevoed, zonder dit recht te kunnen uitoefenen. En dan zijn er Palestijnen die spreken over het hernieuwen van politieke legitimiteit alsof het om het verlengen van een abonnement gaat, terwijl het in werkelijkheid gaat om een fundamenteel democratisch recht dat Palestijnen al decennialang wordt onthouden.
Ik weiger mij neer te leggen bij de rol van passieve toeschouwer. Mijn frustratie mag niet uitmonden in berusting, en mijn teleurstelling mag evenmin worden aangegrepen als excuus om te beweren dat Palestijnen geen belangstelling hebben voor verkiezingen. Integendeel, mijn betrokkenheid is juist de reden waarom ik blijf aandringen op daadwerkelijke politieke participatie. Ik wil niet dat onze democratische rol wordt gereduceerd tot het kiezen van degenen die vervolgens namens ons onze vertegenwoordigers mogen aanwijzen. Ik wil het recht om zelf rechtstreeks mee te beslissen over wie ons vertegenwoordigt.
Wanneer rechtstreeks stemmen in bepaalde gebieden praktisch onmogelijk blijkt, waarom zouden we dan niet serieus kijken naar veilig elektronisch stemmen? Mits de geheimhouding van het stembiljet, een betrouwbare identiteitsverificatie en onafhankelijke controle van het volledige verkiezingsproces worden gewaarborgd, kan dit een waardevol alternatief zijn. Elektronisch stemmen is uiteraard geen wondermiddel en brengt eigen uitdagingen met zich mee. Maar dat is geen reden om de mogelijkheid bij voorbaat terzijde te schuiven. Het verdient een serieuze, open en deskundige afweging. Het uitgangspunt moet immers zijn dat praktische obstakels worden overwonnen om politieke participatie mogelijk te maken, en niet dat die obstakels worden gebruikt om mensen buiten het democratische proces te houden.
De vraag zou niet moeten zijn waarom rechtstreekse verkiezingen moeilijk te organiseren zijn, maar hoe we ervoor kunnen zorgen dat iedere Palestijn, waar ook ter wereld, zijn of haar stem daadwerkelijk kan laten gelden.
Ik wil geen politieke gunst, geen toegewezen zetel en geen plaats aan tafel die voortkomt uit onderhandelingen achter gesloten deuren. Ik wil op gelijke voet met anderen kunnen deelnemen aan verkiezingen, mij kandidaat stellen, campagne voeren en de uitslag respecteren, ongeacht de uitkomst. Democratie betekent niet dat iedereen een zetel krijgt, maar dat iedereen het recht heeft er eerlijk voor te strijden.
Het argument dat de omstandigheden niet geschikt zouden zijn, overtuigt mij niet langer. Wanneer waren die omstandigheden voor Palestijnen dan wél geschikt? Generaties zijn opgegroeid onder bezetting, in ballingschap en in vluchtelingenkampen, vaak in landen waar politieke stabiliteit allerminst vanzelfsprekend is. Als we blijven wachten op het moment waarop alle omstandigheden ideaal zijn, dreigt tijdelijk uitstel opnieuw een permanente toestand te worden. Misschien moeten we dan inderdaad een nieuw document invoeren voor Palestijnse vluchtelingen: een certificaat dat hun recht op politieke participatie voor onbepaalde tijd wordt uitgesteld.
Ik vraag niet om het onmogelijke, maar om een helder democratisch uitgangspunt: verkiezingen moeten de regel zijn, geen uitzondering. Afwijkingen daarvan moeten uitzonderlijk blijven, overtuigend worden gemotiveerd en onderworpen zijn aan onafhankelijk toezicht en publieke verantwoording. Wat niet mag gebeuren, is dat de uitzondering de regel wordt. Er mag geen politieke achterdeur ontstaan waarlangs afspraken, benoemingen en machtsverdeling buiten de wil van de kiezers om worden geregeld, terwijl Palestijnen worden afgescheept met de schijn van democratische participatie.
Deze keer wacht ik niet op toestemming om een toekomst voor mezelf en mijn volk te mogen voorstellen. Ik wil niet langer alleen geregistreerd, geteld en vertegenwoordigd worden door anderen. Ik wil zelf kiezen, zelf gekozen kunnen worden en zelf deel uitmaken van de beslissingen die onze toekomst bepalen. Ik ben niet slechts een naam in een vluchtelingenregister, noch een nummer in de rekenkunde van politieke facties. Ik ben een mens met een stem, en die stem verdient een plaats aan de tafel waar over onze toekomst wordt beslist.
We hebben lang genoeg gewacht op de verwezenlijking van onze nationale rechten. Democratie mag niet het volgende recht zijn dat ons wordt beloofd voor een toekomst die nooit lijkt aan te breken. We vragen niet om een nieuwe belofte, maar om het recht om vandaag zelf onze politieke toekomst vorm te geven.
Ik wil mij verkiesbaar stellen en ik wil kunnen stemmen. Niet uit de overtuiging dat verandering gemakkelijk te realiseren is, maar vanuit de overtuiging dat mijn politieke rechten niet afhankelijk mogen zijn van omstandigheden of van de bereidheid van anderen om ze mij toe te kennen. Ik weiger te wennen aan het ontbreken van rechten die nooit als gunst verleend hadden mogen worden, maar als vanzelfsprekend onderdeel van mijn politieke bestaan hadden moeten gelden.