Kamerleden vroegen Minister van Buitenlandse Zaken Tom Berendsen (CDA) gisteren naar aanleiding van berichtgeving van The Rights Forum of Nederland inderdaad onderhandelt over de uitholling van het Internationaal Strafhof. Dat ontkende de minister niet.
The Rights Forum meldde gisteren op basis van diplomatieke bronnen dat Nederland onder druk van Amerikaanse sancties onderhandelt over a) het toekennen van immuniteit aan staatshoofden; b) het uitsluiten van de rechtsmacht van het Hof over onderdanen van niet-verdragsstaten; en c) het ontzeggen van de jurisdictie van het Hof over zaken waar wetgeving op nationaal niveau over bestaat. Minister Berendsen ontkende deze berichten gisteren niet.
Dergelijke aanpassingen van de bevoegdheden zouden het Hof ernstig uithollen en feitelijk tandeloos maken.
Kamerleden Hanneke van der Werf (D66), Kati Piri (PRO), Sarah Dobbe (SP), Christine Teunissen (PvdD) en Stephan van Baarle (DENK) vroegen de minister met klem toe te zeggen dat deze aanpassingen niet op tafel lagen. Dat weigerde hij: ‘Ik kan niet vooruitlopen op welke onderwerpen daar wel of niet op tafel liggen.’
Dat leidde tot onrust in de Kamer. ‘Ik vind dit een verontrustend antwoord’, zei Van der Werf. ‘Snapt deze minister goed dat als hij terugkomt met een uitonderhandeld resultaat dat tornt [aan de onafhankelijkheid en het mandaat van het Hof], deze Kamer daar een heel groot probleem mee heeft?’ vroeg Dobbe.
Berendsen zei dat door de verdragsstaten van het Strafhof onderling wordt gesproken over een ‘diplomatiek spoor’ over hoe om te gaan met de Amerikaanse sancties tegen dat Hof. Nederland zit in de kopgroep van landen die dit spoor moeten uitstippelen, bevestigde Berendsen. ‘Er zijn op dit moment geen onderwerpen aan de orde waar we ja of nee tegen zeggen.’
Volgende week komt de minister met een brief aan de Kamer over de Nederlandse inzet bij de Vergadering van Verdragsstaten van het Hof, die van 30 november tot 7 december plaatsvindt in Den Haag. Staten moeten hier besluiten hoe om te gaan met de Amerikaanse sancties die het Hof volledig lam dreigen te leggen.
Voorafgaand hieraan staat op 18 november een ambassadeursoverleg gepland over de ‘dialoog’ met de VS. Tijdens een eerder diplomatiek overleg zou volgens bronnen van The Rights Forum de Nederlandse vertegenwoordiger hebben gezegd dat er ‘overeenstemming moet worden bereikt over welke onderdelen van het Hof we bereid zijn op te geven.’
