Israël heeft Gaza gebombardeerd met thermobarische munitie, die mensen verpulvert tot enkel ‘bloedspatten en stukjes vlees’. Bijna 3.000 Palestijnen zijn op deze manier van de aardbodem verdwenen, wijst onderzoek uit.
Dag en nacht trokken – en trekken – hulpverleners in Gaza er tijdens de genocide op uit om na een Israëlisch bombardement te zoeken naar (over)levende of gedode Palestijnen.
De reddingswerkers viel daarbij een patroon op: het aantal geborgen lichamen kwam lang niet altijd overeen met het aantal personen dat volgens betrokkenen op de gebombardeerde locatie – een gebouw of tent – aanwezig was.
Lichamen waren door de bommen vaak compleet verbrand of uiteengereten, waardoor het aantal doden soms moest worden geteld door zakken te vullen met lichaamsresten tot het gewicht van een gemiddeld persoon werd bereikt. Maar ook dat woog niet op tegen het aantal vermiste personen.
De verklaring is net zo gruwelijk als onvoorstelbaar: Israël heeft zogeheten thermobarische bommen (ook bekend als vacuüm- of aerosolbommen) gebruikt die dusdanig hoge temperaturen genereren dat bijna 3.000 Palestijnen letterlijk zijn verdampt. Dat blijkt uit onderzoek van nieuwszender Al–Jazeera, dat deze week is gepubliceerd.
Wanneer zo’n bom ontploft gaat dat gepaard met temperaturen van meer dan 3.500 graden Celsius, zeggen experts tegen Al–Jazeera. Lichamen van mensen, die voor circa 80 procent uit water bestaan, kunnen zo’n temperatuur niet weerstaan en verdampen. Wat overblijft is niets meer dan ‘bloedspatten of kleine stukjes vlees’, schrijft Al–Jazeera.
Moeder van Sa’ad
‘Wanneer een lichaam wordt blootgesteld aan energie van meer dan 3.000 graden, in combinatie met enorme druk en oxidatie, koken de lichaamsvloeistoffen onmiddellijk’, zegt Munir al-Bursh van het ministerie van Gezondheid in Gaza tegen Al–Jazeera. ‘De weefsels verdampen en veranderen in as. Het is chemisch onvermijdelijk.’
De Burgerbescherming in Gaza, die naast bijvoorbeeld de Palestijnse Rode Halve Maan vaak als eerste ter plekke is na een Israëlisch bombardement, heeft in totaal 2,842 Palestijnen gedocumenteerd die op deze manier zijn ‘verdampt’.
Mahmud Basal, woordvoerder van de Burgerbescherming, legde tegenover Al–Jazeera uit waar dat aantal op is gebaseerd. ‘We betreden een aangevallen woning en vergelijken het bekende aantal bewoners met de teruggevonden lichamen,’ zegt Basal.
‘Als een familie ons vertelt dat er vijf mensen binnen waren, en we vinden slechts drie intacte lichamen, dan beschouwen we de overige twee pas als ‘verdampt’ nadat een grondige zoektocht niets anders dan biologische sporen oplevert, zoals bloedspatten op de muren of kleine fragmenten zoals hoofdhuid,’ aldus Basal.
Al–Jazeera heeft verschillende zware explosies in Gaza onderzocht waarbij mensen volgens de Burgerdienst volledig zijn verdwenen. Zo werd vastgesteld dat daarbij drie types van in de VS geproduceerde bommen zijn gebruikt. Het gaat om de 900 kilo zware MK-84, de BLU-109 bunkerbom en de geleide raket GBU-39.
Vader
Zoals bekend is de levering van dergelijke zware munitie van de VS aan Israël onverminderd doorgegaan tijdens de genocide. In juni 2024 meldde persbureau Reuters dat de VS – toen nog onder president Joe Biden – na 7 oktober 2023 zeker 14.000 MK-84 bommen en 1.000 bunkerbommen aan Israël had geleverd. Onder president Donald Trump zijn de leveringen doorgegaan.
Dergelijke zware wapens, die van nature geen onderscheid kunnen maken tussen burgers en strijders, zijn verboden onder internationaal humanitair recht. Het aan de Amerikaanse miltaire academie West Point verbonden Lieber Instituut concludeert dan ook dat ‘thermobarische wapens daarom niet mogen worden gebruikt in stedelijke of dichtbevolkte gebieden’, schreef de opiniesite Joop van BNNVARA.
De bunkerbom werd bijvoorbeeld gebruikt bij een bombardement op het tentenkamp in Al-Mawasi in september 2024, waarbij 22 lichamen verdampten. De GBU-39 werd gebruikt bij een aanval op een schoolgebouw in Gaza-stad in augustus 2024, waarbij meer dan honderd Palestijnen werden gedood.
De zoon van Yasmin Mahani, Sa’ad, was op dat moment in het schoolgebouw. ‘We vonden niets terug van Sa’ad. Niet eens een lichaam om te begraven. Dat was het zwaarste’, zegt Mahani tegen Al–Jazeera.
Rafiq Badran uit Bureij in het centrale deel van de Gazastrook overkwam hetzelfde. ‘Vier van mijn kinderen zijn gewoon verdwenen,’ zegt Badran vechtend tegen zijn tranen tegen Al–Jazeera. ‘Ik heb miljoenen keren naar ze gezocht. Er was niets meer van over. Waar zijn ze gebleven?’
Ook andere media signaleren het fenomeen. Het journalistieke platform Dropsite interviewde deze week Abu Ismail Hammad uit Gaza-stad. In december 2023 werd het hele gezin van Hammad vermoord: zijn hoogzwangere vrouw, zijn vijf kinderen, zijn broer, schoonzus en al hun kinderen. De lichamen van het gezin van zijn broer heeft hij kunnen bergen uit het puin. Zijn eigen kinderen niet.
‘Toen ik de plaats van de woonkamer van mijn huis bereikte, werd duidelijk dat alles volledig was afgebrand. Ik besefte dat het lot van mijn kinderen onbekend was – dat ze verbrand waren en hun botten waren weggesmolten’, vertelt Hammad aan Dropsite.
Op de plek van een andere kamer vond hij de resten van zijn vrouw en ongeboren kind. Maanden is hij bezig geweest om met een zeef alle botten en botjes bij elkaar te zoeken.
