Voor de tweede achtereenvolgende keer wordt in Den Haag ‘4 mei inclusief’ georganiseerd, een dodenherdenking met ruimte voor Palestijnse en andere slachtoffers van huidig oorlogsgeweld. Dit omdat de regering volgens het organiserend Comité blijft wegkijken, terwijl ‘de wereld in nog meer crises is beland’.
Op 4 mei vindt ook dit jaar weer een alternatieve dodenherdenking plaats. Opnieuw om het ‘Nooit weer’ ook voor de huidige tijd te doen klinken. Het organiserende Comité van Waakzaamheid, bestaande uit rijksambtenaren en oud-diplomaten, roept op stil te staan bij álle slachtoffers van oorlogsgeweld – toen én nu.
Vorig jaar herdachten ruim vierduizend mensen niet alleen de slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog, maar onder andere ook die van de Israëlische genocide op de Palestijnen. Dit jaar is er vanaf 19.00 uur op het Lange Voorhout opnieuw de gelegenheid om ook huidige oorlogsslachtoffers te denken.
Onder andere het Midden-Oosten en Oekraïne blijven verwikkeld in oorlogen, waarbij strijdende partijen zich steeds minder aan het oorlogsrecht gelegen laten liggen. Burgers zijn slachtoffer van geweld, uitsluiting en dehumanisering, schrijft de organisatie.
Het Comité van Waakzaamheid staat kritisch tegenover de Nederlandse regering die begrip uit voor traditionele bondgenoten om straffeloos het internationale recht te schenden. Een meerderheid van de Tweede Kamer, inclusief regeringspartijen VVD en CDA willen de banden met de Israëlische defensie-industrie zelfs versterken. Tegelijkertijd blijft de Tweede Kamer de evacuatie van ernstig zieke en gewonde kinderen uit oorlogsgebieden frustreren.
Vorig jaar was er de nodige oppositie tegen de inclusieve dodenherdenking. Tegenstanders ervan suggereerden dat het om een manifestatie of zelfs een demonstratie zou gaan, wat ongepast zou zijn op 4 mei. Ze vinden dat een alternatieve herdenking afbreuk doet aan de ‘nationale eenheid’ en de specifieke herdenking van de Tweede Wereldoorlog en Nederlandse slachtoffers daarvan.
Maar als je de geschiedenis levend wilt houden, moet je juist ook solidair zijn met de slachtoffers van huidige genocides en grove schendingen van mensenrechten, meent het Comité van Waakzaamheid. De zinspreuk van dit jaar is: ‘We herdenken niet alleen wat was. We staan stil bij wat er op het spel staat.’ The Rights Forum sluit zich bij deze gedachte aan.
De naam van de organisatie is ontleend aan het in 1936 opgerichte ‘Comité van Waakzaamheid van anti-nationaalsocialistische Intellectuelen’, dat waarschuwde voor de gevaren voor de vrijheid van het toen oprukkende fascisme in Europa. ‘Die erfenis kreeg in 2025 nieuwe urgentie’, stelt het huidige Comité.
Op het programma staan sprekers en muziek, gevolgd door de traditionele taptoe en twee minuten stilte. Onder de sprekers zijn Jaap Hamburger, de voorzitter van Een Ander Joods Geluid, en de schrijver Babah Tarawally, die in de jaren ’90 de burgeroorlog in zijn geboorteland Sierra Leone ontvluchtte.
De bijeenkomst begint om 19.00 uur op het Lange Voorhout in Den Haag. Om 20.00 uur volgen de taptoe en twee minuten stilte. Daarna is er gelegenheid tot het leggen van een bloem en het plaatsen van een foto voor wie dat wil. Er zijn geen vlaggen, leuzen of spandoeken.
