Nieuw onderzoek wijst uit dat het aantal ‘directe’ Palestijnse doden ten gevolge van de Israëlische genocide in Gaza anderhalf maal hoger ligt dan het officiële cijfer. Het totaal aantal doden zal oplopen tot een veelvoud.
Met duizenden Palestijnen nog onder het puin of door bommen tot stof gereduceerd, en anderen onherkenbaar verminkt of in verregaande staat van ontbinding, is het een hels karwei om de werkelijke tol van Israëls genocide in Gaza te bepalen. Een karwei dat ook nog eens onder vrijwel onmogelijke omstandigheden moet worden geklaard.
Het officiële door het ministerie van Gezondheid in Gaza gerapporteerde aantal doden bedraagt ruim 72.000. Vriend en vijand zijn het er echter over eens dat het werkelijke aantal veel hoger ligt. Maar hoe hoog?
Eerdere onderzoeken hebben tot onderbouwde hogere schattingen geleid. Afgelopen week publiceerde het medisch-wetenschappelijke tijdschrift The Lancet een nieuw onderzoek. Op basis van interviews met bijna 10.000 Palestijnen in Gaza redeneren de onderzoekers dat in Gaza tussen 7 oktober 2023 en 5 januari 2025 – een periode van 15 maanden – door het Israëlische leger ruim 75.000 Palestijnen zijn gedood.
Dat is ruim anderhalf maal het officiële aantal van 49.090 dat destijds door het ministerie van Gezondheid in Gaza over die periode werd gerapporteerd. Het is ook bijna 3,5 procent van de gehele bevolking van Gaza.
Toepassing van de factor anderhalf op het officiële aantal doden per 18 februari 2026 (72.063), zou het werkelijke aantal op bijna 110.000 brengen, oftewel vijf procent van de bevolking.
Het onderzoek wijst uit dat het Israëlische geweld in de periode tot 5 januari 2025 meer dan 22.000 kinderen het leven heeft gekost. Het bevestigt verder dat vrouwen, kinderen en ouderen ruim 56 procent van het totale aantal doden vertegenwoordigen. Dat komt overeen met de verhoudingen in de door het ministerie gerapporteerde cijfers.
De onderzoekers bouwen voort op een studie die in januari 2025 in The Lancet werd gepubliceerd. Daaruit bleek dat het aantal Palestijnse doden in Gaza in de eerste negen maanden van de genocide waarschijnlijk 41 procent hoger lag dan de cijfers van het ministerie.
Een studie van het Duitse Max Planck Instituut, gepubliceerd in november 2025, schatte het aantal doden op dat moment op 100.000 tot 126.000. Dat ligt in lijn met de Lancet-studies.
Afgelopen maand erkende zelfs Israël het door het Gezondheidsministerie in Gaza opgegeven aantal doden, met de aantekening dat het waarschijnlijk hoger ligt. Tot dat moment zaaide het continu twijfel, onder meer door te spreken van ‘nep-cijfers’. Daarbij werd het wereldwijd geholpen door pro-Israëlische lobbygroepen en het gros van de internationale media.
Telkens als deze media – waaronder bijvoorbeeld de BBC en in Nederland de NOS, dodentallen in Gaza noemden, werd daarbij vermeld dat de cijfers afkomstig waren van ‘het door Hamas gecontroleerde Gezondheidsministerie’. Zo werd gesuggereerd dat de cijfers wellicht niet te vertrouwen waren, of op z’n minst niet te controleren. Dit terwijl al in mei 2024 duidelijk was dat zelfs de Israëlische inlichtingendiensten de cijfers van het ministerie betrouwbaar achtten.
Het berekenen van het exacte aantal doden is een schier onmogelijke opgave. Het Gezondheidsministerie in Gaza registreert lang niet alle doden omdat de benodigde bestuurlijke infrastructuur is ingestort, blijkt uit het nieuwe onderzoek.
Zo zijn er meer belemmeringen. Volgens de woordvoerder van de Palestijnse Burgerbescherming in Gaza, Mahmud Basal, liggen naar schatting nog zo’n 8.000 lichamen onder het puin. Berging en identificatie zijn echter vrijwel onmogelijk. Sinds op 10 oktober 2025 het bestand tussen de Palestijnse strijdgroepen en Israël van kracht werd, konden slechts 717 lichamen uit het immense ruïnelandschap worden geborgen.
De voornaamste reden is dat Israël ruim de helft van de Gazastrook bezet houdt en Palestijnen verbiedt die te betreden. Verder zijn machines nodig om het puin te ruimen. Israël verbiedt de toegang daarvan tot Gaza.
Naast de lichamen onder het puin noemde Mahmud Basal ruim 3.000 vermisten van wie onduidelijk is of ze ‘in leven zijn, dood, of in gevangenschap’. Zeker is dat Israël op grote schaal Palestijnen uit Gaza gegijzeld houdt, zowel dood als levend. Niemand weet precies hoe veel.
Twee weken geleden retourneerde Israël onaangekondigd de lichamen van 54 ongeïdentificeerde Palestijnen. Ook werden 66 dozen met lichaamsresten meegestuurd, naar wordt aangenomen de onherkenbare resten van nog eens 66 gedode Palestijnen.
Een andere categorie slachtoffers die niet in de officiële cijfers voorkomt zijn Palestijnen die door extreme temperaturen bij explosies volledig zijn ‘verdampt’, zo wees onderzoek van Al-Jazeera uit. De Burgerbescherming heeft 2.840 van deze ‘verdampte’ personen gedocumenteerd.
Bovengenoemde aantallen betreffen uitsluitend Palestijnen die in Gaza werden gedood door Israëlische bombardementen, beschietingen en ander geweld: de zogeheten ‘directe doden’. Daarnaast bestaat de veel grotere categorie ‘indirecte doden’.
Die zijn het gevolg van onder meer ondervoeding, onderkoeling, gebrek aan essentiële zorg (zoals noodzakelijke medicijnen, nierdialyse of de behandeling van kanker), vervuiling van de omgeving, en andere ontberingen waaraan de opgesloten bevolking tot de dag van vandaag wordt blootgesteld. Met zorg wordt gekeken naar de toekomst, waarin ziektes zullen blijven uitbreken en andere gevolgen zich openbaren.
Deze ‘indirecte doden’ komen niet voor in de statistieken: áls ze al worden geregistreerd is dat niet als gevolg van het Israëlische geweld.
In juli 2024 bleek uit wetenschappelijk onderzoek dat het aantal indirecte doden drie tot 15 maal hoger ligt dan het aantal directe doden. De onderzoekers hanteerden zelf een conservatieve factor van vier indirecte doden tegenover elke directe dode. Toegepast op een geschat aantal van 100.000 directe doden zou op termijn het aantal van een half miljoen doden in beeld kunnen komen als gevolg van de Israëlische genocide.
