Met de aanleg van een weg en de bouw van een enorme nederzetting gaat Israël waarschijnlijk nog dit jaar de Westelijke Jordaanoever in tweeën knippen, en Palestijns Oost-Jeruzalem verder isoleren. Het project past in het plan van Israël een Palestijnse staat onmogelijk te maken.
Eerder deze maand schreef Israël een aanbesteding uit voor de constructie van de nederzetting in het gebied dat E1 (East 1, ten oosten van Jeruzalem) wordt genoemd. Het is waarschijnlijk dat de bouw van ruim 3400 huizen nog dit jaar gaat beginnen.
Als het af is, wordt de al bestaande illegale nederzetting Ma’ale Adumim (feitelijk een stad met zo’n 50.000 inwoners) verbonden met Joodse nederzettingen in bezet Palestijns Oost-Jeruzalem. Die nederzettingen zijn óf direct verbonden aan Israëlisch West-Jeruzalem, óf via wegen die Palestijnen niet mogen gebruiken.
Hierdoor wordt de Westoever in twee stukken gesplitst en Oost-Jeruzalem van de Westoever afgesneden. Dat maakt een levensvatbare Palestijnse staat en daarmee de tweestatenoplossing definitief onmogelijk. De Nederlandse regering streeft nog steeds naar die oplossing. Bij een bezoek aan Ma’ale Adumim afgelopen september, zei Netanyahu: ‘Wij gaan onze belofte waarmaken dat er geen Palestijnse staat zal komen. Deze plek behoort ons toe. Wij gaan de bevolking van de stad verdubbelen.’
Ondertussen gaat ook de annexatie van Oost-Jeruzalem verder. In de Palestijnse wijk Sheikh Jarrah, bijvoorbeeld, moet van Israël de buurt Um Haroun tegen de vlakte om plaats te maken voor ruim 300 huizen voor kolonisten.
De Israëlische mensenrechtenorganisatie Peace Now zegt daarover: ‘Dit zijn destructieve plannen die, als ze worden uitgevoerd, verhinderen dat Oost-Jeruzalem als Palestijnse hoofdstad kan fungeren, en Oost-Jeruzalem loskoppelen van de omliggende gebieden. Daardoor wordt de mogelijkheid van een vreedzame oplossing tussen Israëli’s en Palestijnen praktisch uitgesloten.’
Mocht de bouw van E1 inderdaad van start gaan, dan betekent dat ook het einde van het kleine, oude Bedoeïenen-dorp Khan al-Ahmar. Het dorp ligt midden in E1-gebied. Voor het behoud van Khan al-Ahmar wordt al jarenlang actie gevoerd.
Een reeks prominente Nederlanders, waaronder The Rights Forum-oprichter Dries van Agt, advocaat Liesbeth Zegveld en schrijver Arnon Grunberg, sloten zich in 2018 aan bij een actie van de Israëlische mensenrechtenorganisatie B’Tselem tegen het vernietigen van het dorp. Zij stelden onomwonden dat de deportatie van de bewoners van Khan al-Ahmar een oorlogsmisdaad was. Ook Amnesty en de hoofdaanklager van het Internationaal Strafhof stelden dat vast.
Deze week werd bekend dat ook de aanleg van een weg van start gaat, waarschijnlijk nog voor de lente. Die weg, die alleen Israëliërs mogen gebruiken en dus een apartheidsweg is, maakt een deel van de Westelijke Jordaanoever onbereikbaar voor Palestijnen. Israël noemt de weg ‘Soevereiniteitsweg’. Als die er eenmaal ligt, moeten Palestijnen via een flinke omweg én via nieuwe checkpoints en blokkades, van het zuiden van de Westoever naar het noorden, of andersom.
Het systeem van apartheidswegen, dat Israël over het hele gebied heeft uitgerold en de illegale nederzettingen op de Westoever slechts voor Israëliërs bereikbaar maken, zorgt ervoor dat Palestijnen niet vrij kunnen reizen in hun eigen land. De E1-bouwplannen en de ‘Soevereiniteitsweg’ versterken dat. Ze maken het bovendien onmogelijk dat zich een sociaal en economisch levendig stedelijk gebied ontwikkelt tussen Ramallah ten noorden en Bethlehem ten zuiden van Oost-Jeruzalem.
Vorig jaar nog spraken 21 landen, waaronder Nederland, het Verenigd Koninkrijk, Japan en Australië, zich uit tegen de bouw van E1. Maar Israël haalt de schouders erover op want consequenties werden er aan de terechtwijzing niet verbonden. Israël komt weg met genocide in Gaza dus Netanyahu heeft geen enkele reden om aan te nemen dat wie dan ook hem zal stoppen welk uitzinnig, destructief plan dan ook uit te voeren.
Of zoals de extreemrechtse minister van Financiën Bezalel Smotrich het zei zal E1 ‘Palestina van de kaart vegen’. ‘Deze realiteit begraaft uiteindelijk het idee van een Palestijnse staat, omdat er niets en niemand is om te erkennen.’
Er wordt al sinds de jaren negentig gesproken over een nederzetting in E1. Het plan is nooit uitgevoerd omdat het op te veel internationale en zelfs binnenlandse tegenstand stuitte. Die lijkt nu voldoende verstomd om volle kracht vooruit te gaan.
