Spanje wijst andere Europese landen de weg en eist van zeven internationale bedrijven dat ze advertenties voor vakantie-accommodaties in illegale Israëlische nederzettingen verwijderen van hun platforms.
Spanje heeft zeven multinationals laten weten dat ze advertenties voor vakantie-accommodaties in Israëlische nederzettingen in bezet Palestina moeten verwijderen van hun platforms. Dat heeft het Spaanse ministerie van Sociale Rechten en Consumentenzaken gezegd.
Het ministerie heeft 138 advertenties gevonden voor accommodaties in de nederzettingen. Als de bedrijven deze niet verwijderen, zullen er vervolgstappen worden genomen, aldus het ministerie. Wat die vervolgstappen zouden zijn, maakt het niet duidelijk.
Ook staat niet in de verklaring om welke zeven bedrijven het gaat. Kijkend naar welke multinationals in Spanje actief zijn én welke advertenties voor accommodaties in illegale Israëlische nederzettingen op hun websites hebben staan, kan het haast niet anders dat het ook Booking.com en Airbnb betreft.
In Nederland heeft The Rights Forum samen met Al-Haq, SOMO en ELSC in 2024 een aangifte gedaan tegen het in Nederland gevestigde Booking.com vanwege activiteiten in bezet gebied. De Israëlische nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever zijn illegaal onder internationaal recht en behelzen een oorlogsmisdaad.
Door advertenties voor vakantie-accommodaties in deze illegale nederzettingen aan te bieden op zijn platform, maakt Booking.com dus winst uit oorlogsmisdrijven, stelden de organisaties in de aangifte.
In Europa, zowel in afzonderlijke landen als in EU-verband, wordt de roep om handel met de nederzettingen te verbieden steeds luider. Negen EU-landen riepen afgelopen zomer op tot actie om de handel tussen de EU als geheel en nederzettingen te stoppen.
Dankzij handel met de EU kunnen de Israëlische nederzettingen in bezet gebied floreren ten koste van de oorspronkelijke Palestijnse gemeenschappen, bleek uit onderzoek van ruim tachtig mensenrechten- en hulporganisaties afgelopen najaar. Maatregelen die de EU heeft genomen om de handel tegen te gaan zijn niet effectief.
De EU draagt daardoor bij aan het bestendigen van de bezetting en de voortdurende schendingen van de rechten van Palestijnen, concludeerden de organisaties, waaronder The Rights Forum. Het Internationaal Gerechtshof oordeelde in de zomer van 2024 dat landen verplicht zijn een verbod in te stellen op handel met, en investeringen in, Israëls ‘illegale aanwezigheid’ in bezet Palestijns gebied.
Op nationaal niveau heeft Ierland als eerste Europese land wetgeving voorgesteld die deze handel moet verbieden. Slovenië was het eerste Europese land dat dergelijke wetgeving daadwerkelijk invoerde, in augustus vorig jaar, naast een volledig wapenembargo.
Vorige maand volgde Spanje met een verbod op de import van producten uit de nederzettingen en wapenembargo. Met de eis aan multinationals de advertenties te verwijderen gaat het een stap verder: het maakt duidelijk dat ook diensten onder het handelsverbod vallen, niet alleen goederen.
Spanje loopt ook op andere vlakken voor: in mei 2024 erkende het de Palestijnse staat samen met Noorwegen en Ierland, als een van de eerste West-Europese landen. Het sloot zich ook als eerste Europese land aan bij de genocide-zaak van Zuid-Afrika tegen Israël. Later volgden Ierland en België.
Ook in Nederland is de steun voor handelsverbod met nederzettingen – langzaam, maar gestaag – gegroeid. De VVD bleef dat lang tegenhouden, tot in september vorig jaar. Wetgeving voor zo’n handelsverbod is inmiddels in de maak en moet vervolgens nog langs de Raad van State, Tweede Kamer en Eerste Kamer. Diensten vallen er volgens ingevoerde bronnen niet onder, alleen producten. Booking.com blijft dus buiten schot.
De huidige demissionair minister van Buitenlandse Zaken David van Weel lijkt de relatie met Israël vooral warm te willen houden, zoals bleek tijdens zijn bezoek aan Israël. Dat biedt weinig uitzicht op regelgeving die uitvoering geeft aan het oordeel van het Gerechtshof dat alle economische relaties die de bezetting in stand houden verboden moeten worden.
