De gevangenschap van de bekende Palestijnse arts Hussam Abu Safiya, uit Gaza, is opnieuw verlengd, dit keer voor onbepaalde tijd. Alleen internationale druk kan hem en andere Palestijnse artsen vrij krijgen, zegt mensenrechtenactivist Naji Abbas tegen The Rights Forum.
Een Israëlische rechtbank heeft de detentie van de bekende Palestijnse arts Hussam Abu Safiya op dinsdag voor onbepaalde tijd verlengd. Hij wordt sinds december 2024 zonder aanklacht vastgehouden. In een interview met The Rights Forum dringt Naji Abbas, directeur van de afdeling Gevangenen van Artsen voor Mensenrechten Israël, aan op internationale druk op Israël: ‘Zonder druk komen dokter Abu Safiya en andere artsen niet vrij.’
Tijdens de rechtbankzitting werd geen informatie vrijgegeven over de reden van Abu Safiya’s opsluiting. Hij wordt vastgehouden als ‘onwettig strijder’, wat oneindige detentie zonder aanklacht en zonder bewijslast mogelijk maakt. Abu Safiya’s arts, Ghaid Qassem, heeft geen toegang tot het dossier van zijn cliënt. Naji Abbas: ‘Qassem zou Abu Safiya een dag voor de zitting in de gevangenis bezoeken, maar toen hij aan de poort stond, werd het bezoek geannuleerd.’
Abu Safiya was bij de zitting aanwezig via een video-verbinding, maar mocht niet voor zichzelf spreken. Advocaat Qassem kon zo wel contact maken met zijn cliënt. Abbas: ‘Abu Safiya weet niet waarom hij wordt vastgehouden. Hij verblijft sinds twee maanden in de Ketziotgevangenis in de Negevwoestijn, en heeft daar geen contact met een arts gehad of medische zorg ontvangen. Zijn verzoek om een bloeddrukmeting werd geweigerd. Zijn bril is hem afgenomen.’
Over andere omstandigheden of over hoe hij wordt behandeld, werd tijdens de zitting niet gesproken. Volgens Abbas staat Ketziot bekend als één van de grootste en slechtste gevangenissen in Israël, die wegens de systematische martelingen ook wel als martelcentra bekend staan. Vlak nadat Abu Safiya werd opgepakt in Gaza, nadat hij had geweigerd zijn patiënten in het Kamal Adwanziekenhuis in de steek te laten, zat hij kort in de beruchte Sde Teimangevangenis en later in de militaire Ofer-gevangenis. Abbas: ‘In Ketziot zijn sinds oktober 2023 tenminste zeventien Palestijnen overleden. Dit jaar stierven er twee, waaronder een paramedicus, Hatem Rayan.’ Ook Rayan werkte voor het Kamal Adwanziekenhuis, waarvan Hussam Abu Safiya de directeur was. Rayans zoon Moath werd tegelijk met zijn vader opgepakt en zit nog steeds vast.
De omstandigheden in Israëlische gevangenissen waren altijd al slecht, maar sinds oktober 2023 is het alleen maar erger geworden, melden mensenrechtenorganisaties als Amnesty International en Human Rights Watch. Ook de VN-rapporteur voor de bezette Palestijnse Gebieden, Francesca Albanese, beschrijft de omstandigheden in de Israëlische gevangenissen in haar rapport over marteling als onderdeel van de genocide. Een recent rapport van Save the Children vestigt de aandacht op Palestijnse kinderen in het Israëlische detentiesysteem, en op hoe ook zij systematisch worden gemarteld.
Hoewel het vertrouwen van advocaat Qassem en van mensenrechtenstrijder Naji Abbas in het Israëlische rechtssysteem minimaal is, bewandelen ze elke mogelijke weg om te proberen Abu Safiya vrij te krijgen. Deze week dienen ze een petitie in bij het Israëlische Hooggerechtshof om de vrijlating te eisen van Abu Safiya en dertien andere artsen en paramedici die Qassem vertegenwoordigt. ‘We hebben geen vertrouwen in de uitkomst, maar we proberen al het mogelijke.’
Het Hooggerechtshof moet reageren op een dergelijke petitie, maar niet binnen een bepaalde tijd. Een petitie die in maart 2024 werd ingediend om te eisen dat het Internationale Rode Kruis toegang krijgt tot de detentiecentra, staat nog altijd in de wacht.
Abbas noemt zijn telefoontje naar de familie van Abu Safiya dat hun man en vader opnieuw niet werd vrijgelaten, ‘hartverscheurend’. Abbas: ‘Ze hebben sinds de vorige zitting, in oktober, wat hoop gekregen dat hij vrij zou komen, hoewel ze weten dat er geen reden is het juridische systeem te vertrouwen. Ze zijn wanhopig.’ Hij voegt eraan toe dat geen enkele gedetineerde ooit is vrijgekomen door een rechterlijke uitspraak. ‘Als er iemand vrij komt, is dat zomaar, plotseling.’ Er is maar één hoop, besluit hij: internationale druk op Israël. Die druk moet omhoog, zegt Abbas: ‘Zonder dat komen deze gevangenen niet vrij.’
