Via een in Amsterdam geregistreerd bedrijf, Havas NV, besteedt Israël tientallen miljoenen aan PR-bedrijven voor de manipulatie van AI-chatbots en sociale mediacampagnes. Het doel: het publiek misleiden.
Israël voert campagne om te beïnvloeden hoe AI-chatbots antwoord geven op vragen over Palestina en Israël. Als onderdeel van de campagne is een website opgezet onder de naam van een niet bestaande denktank, die in korte tijd een enorme hoeveelheid content heeft gegenereerd.
Dat blijkt uit twee onderzoeken van Politico en The Guardian. Het Amerikaanse bedrijf Piro heeft in opdracht van een Europees bedrijf, Havas Media, de website van de nep-denktank opgezet.
Havas Media is de spil in de campagne waarmee in totaal tientallen miljoenen euro’s zijn gemoeid. Het is een dochterbedrijf van Havas NV, dat in Amsterdam staat geregistreerd. Hamas Media heeft zelf ook een kantoor in Amsterdam.
De website staat onder de naam Hanover Institute for Public Policy, die ‘in geen enkele jurisdictie als rechtspersoon bestaat, geen fysiek adres heeft en geen namen van medewerkers of auteurs onder haar rapporten heeft staan’, schreef The Guardian.
In de artikelen worden Israëlische desinformatie en propaganda over zaken zoals de Nakba, kolonistengeweld, de marteling van Palestijnse gevangenen, genocide in de Gazastrook en de uithongering van Palestijnen, gepresenteerd als neutraal, objectief en feitelijk onderzoek.
De artikelen hebben stuk voor stuk in de kop een vraag, die mensen typisch in AI-chatbots zouden kunnen stellen om meer informatie over Palestina en Israël te krijgen. Een aantal voorbeelden: ‘Is antizionisme een dekmantel voor antisemitisme?’; ‘Is de IDF het meest morele leger ter wereld?’; Is er een beleid van uithongering in Gaza?’; ‘Pleegt Israël genocide in de Gazastrook?’
De artikelen trekken de vaststelling dat Israël genocide pleegt in de Gazastrook steevast in twijfel, evenals de cijfers over slachtofferaantallen. Kritiek op Israël wordt subtiel én consequent gelinkt aan antisemitisme. Het doel: AI-modellen voeden met Israëlische propaganda en ze daarmee trainen deze propaganda te herproduceren en als waarheid te verspreiden.
‘De website slaagt erin zich voor te doen als zeer academisch – het websiteontwerp, de logo’s, alles ziet er gewoon goed uit’, zegt onderzoeker Nick Cleveland-Stout tegen The Guardian. ‘Maar hoe meer je leest, hoe meer je beseft dat veel ervan nergens op slaat.’
In korte tijd produceerde de website een enorme hoeveelheid materiaal: 124 artikelen, goed voor meer dan 560.000 woorden, in slechts negen dagen tijd in de eerste helft van augustus. Na 14 augustus zijn er geen nieuwe artikelen online gekomen.
De website is onderdeel van een bredere campagne, waarbij Havas Media Amerikaanse PR-bedrijven inhuurt om de publieke opinie ten aanzien van Israël te beïnvloeden. Steun voor Israël onder Amerikanen is gedurende de genocide in de Gazastrook gekelderd, bleek uit een opiniepeiling van het Amerikaanse Pew Research Center eerder dit jaar.
Havas Media heeft als taak ‘websites en content in te zetten om GPT-framingresultaten te leveren in GPT-gesprekken’, staat in een contract met een Amerikaans bedrijf dat Politico en The Guardian hebben ingezien. GPT (Generative Pre-trained Transformer) verwijst naar de AI-modellen die worden gebruikt door chatbots, zoals ChatGTP.
Het bedrijf Piro, dat werd ingehuurd door Havas, zegt dat het de website van de denktank heeft opgezet om ‘het Amerikaanse publiek te onderwijzen over Israël’. Een van de diensten die Piro op zijn website aanbiedt, is het ‘optimaliseren’ van AI-resultaten door content te creëren die AI-modellen als geloofwaardig inschatten.
Sinds het begin van de genocide in de Gazastrook heeft Israël het budget om de publieke opinie in met name het westen te beïnvloeden, drastisch verhoogd. In 2023 ging het om omgerekend 43 miljoen euro, in 2026 is hier 645,78 miljoen euro voor gereserveerd.
Het opzetten van websites om AI te manipuleren, is daarvan een vast onderdeel. In 2024 werden al eens vijf websites gelinkt aan een PR-bedrijf dat voor de Israëlische overheid werkte om de publieke opinie te beïnvloeden. Dit jaar kregen miljoenen Amerikanen uit het niets AI-gegeneerde tekstberichten op hun telefoons met Israëlische propaganda.
Deze Israëlische beïnvloeding, ook wel aangeduid met de term hasbara, behelst naast het manipuleren van AI-chatbots bijvoorbeeld ook het inhuren van influencers op sociale media om pro-Israëlische propaganda te verspreiden. Ook het organiseren van propagandareizen voor politici, influencers en maatschappelijke organisaties naar Israël, valt onder het budget.
Zo werd de voormalig campagnemanager van Donald Trump, Brad Parscale, vorig jaar ingehuurd om pro-Israëlische content te verspreiden op Tiktok, Instagram en Youtube. Time Magazine linkte Parscale aan een campagne op sociale media om de deal tussen de VS en Iran in diskrediet te brengen. Het was Havas Media dat Parscale namens Israël betaalde.
Al voor de genocide, van 2019 tot maart 2023, kreeg Havas 123 miljoen euro aan contracten van de Israëlische overheid toegekend, zocht The Guardian uit. Na 2023 is er geen openbare informatie meer over de waarde van contracten tussen Havas en Israël. Wel is bekend dat Havas sinds najaar 2025 namens de Israëlische regering ruim 22 miljoen euro besteedde aan Amerikaanse PR-bedrijven.
Havas Media is eerder in opspraak geraakt. Het deed een campagne voor Shell die volgens klimaatactivisten ten doel had om de rol van het bedrijf in de klimaatcrisis te verdoezelen. In Nederland is Havas bekend van zijn werk met de Nationale Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid voor de campagne om Nederlanders te overtuigen een noodpakket in huis te nemen.
