Rita Baroud is een Palestijnse journalist en Safe Haven Fellow bij het NIAS. Ze komt uit Gaza en leeft momenteel in ballingschap in Amsterdam. Zij reflecteert vandaag op de voortdurende honger in Gaza en de schrijnende onwil Palestijnse kinderen voor medische behandeling te evacueren.
Al bijna twee jaar ziet de wereld de kinderen van Gaza sterven in slow-motion. Niet alleen als de bommen ontploffen, maar ook in het stille maar voor iedereen zichtbare en afwendbare tekort aan medische zorg. Wat in Gaza plaats heeft gevonden is geen ‘ineenstorting van de gezondheidszorg’. Het is de vernietiging van elke vorm van medische hulp.
Geen ziekenhuis functioneert nog naar behoren. Geen intensive care-eenheid. Geen reguliere chirurgische voorziening. Geen couveuses. Geen oncologische zorg. Geen betrouwbare dialysevoorziening. Geen brandwondencentra. Geen traumazorg.
In Gaza schiet de gezondheidszorg niet te kort – ze is vernietigd. En kinderen sterven door die vernietiging – niet omdat hun lichaam niet bestand is tegen ziekten of verwondingen, maar omdat de wereld heeft toegestaan dat de tijd zelf een wapen werd.
Kinderen met kanker sterven niet aan de kanker zelf – ze sterven omdat er geen chemotherapie meer bestaat. Kinderen die dialyse nodig hebben, sterven niet aan hun nierbeschadiging, ze sterven omdat de dialyseapparaten niet meer werken.
Kinderen met brandwonden sterven niet aan onvermijdelijke infecties, ze sterven omdat er geen antibiotica meer zijn en geen steriele ruimtes om ze te behandelen. Kinderen die openhartchirurgie nodig hebben, sterven niet omdat de schade aan hun hart niet gerepareerd kan worden, maar omdat er geen operatiezalen meer zijn en geen chirurgen om ze te opereren.
En kinderen met amputaties – de duizenden kinderen die in de bombardementen ledematen hebben verloren en die hadden kunnen leven, herstellen, opkrabbelen met revalidatie – sterven nu langzaam aan onbehandelde infecties, onverdoofde pijn, onbehandeld trauma.
Hun toekomstige mobiliteit is met de medische zorg verdwenen. Dit is uitroeiing in slow-motion door onthouding van medische zorg.
Het immuunsysteem van een kind begrijpt niets van geopolitiek. Een tumor begrijpt niets van wapenstilstandsonderhandelingen. Een hartziekte kan niet wachten op diplomatieke manoeuvres in Europese hoofdsteden.
Ziekte kent geen pauze. Wonden kennen geen pauze. Kinderen kennen geen pauze.Toch blijft de wereld maar plannen in tijdlijnen van commissies, vergaderingen, ‘hangend overleg’, fases en mechanismes. Kinderen sterven in de wachtkamer van de wereld.
Als iemand die dit geweld heeft overleefd, kan ik dit zeggen met het volle gewicht van een getuigenis: de stilte tussen de ene onderhandelingsronde en de volgende is genoeg om een generatie uit te wissen.
Dit gaat niet om het handjevol kinderen dat symbolisch is geselecteerd voor evacuatie. Dit gaat om duizenden. Evacuatie is geen politieke concessie. Evacuatie is geen humanitair gebaar. Evacuatie is geen diplomatieke gunst.
Evacuatie is het laatst overgebleven redmiddel tegen de uitroeiing van een gehele generatie. Het recht op medische evacuatie staat op dit moment gelijk aan het recht op leven.
Wat hier gebeurt is geen bijkomstige schade. Het is de structurele weigering van hulp. Het is de transformatie van Palestijnse kinderen van mensen die recht hebben op zorg tot factoren in politieke kostenberekeningen.
Het is de omvorming van hun lichamen tot domeinen waar de wereld zijn morele grenzen verkent – en telkens weer kiest voor uitstel. En uitstel is dood. Kinderen sterven niet omdat de medische zorg voor hen faalde. Kinderen sterven omdat de wereld ervoor kiest de medische zorg niet aan hen terug te geven.
Ook als de wereld het voortdurende geweld niet wil stoppen – mag de wereld de toegang tot levensreddende zorg niet blokkeren. Onder het internationaal humanitair recht hebben zieken en gewonden een onvoorwaardelijk recht op behandeling.
Onafhankelijk van bestandsvoorwaarden. Onafhankelijk van de instemming van partijen. Onafhankelijk van welk land er politiek voordeel uit haalt. Medische evacuatie moet nu doorgaan, op grote schaal, dringend, onmiddellijk. Luchtbruggen, landcorridors, zeeroutes – wat het best en snelst werkt – moeten worden ingesteld.
Niet voor de lucky few. Niet voor symbolische aantallen. Voor een hele generatie.
De kinderen van Gaza sterven niet alleen aan onbehandelde verwondingen en ziektes, ze sterven aan een dubbel geweld: honger en trauma voeden elkaar in een gesloten cyclus zonder uitweg. Ondervoeding is niet eenvoudigweg gebrek aan voedsel – het is de vernietiging van het immuunsysteem.
Het is een lichaam dat zijn vermogen tot reageren verliest, tot repareren, terugvechten, herstellen. Een ondervoed kind kan een infectie van scherf- of brandwonden niet aan. Een uitgehongerd kind kan de shock van een operatie niet doorstaan. Een kind zonder voedingsstoffen in zijn bloed kan medicijnen niet opnemen – als er al medicijnen zijn.
Hongersnood is hier geen crisis op de achtergrond. Het is een doodsoorzaak. Het is niet de volgende tragedie. Het is een medisch wapen.
En trauma – collectief, continu, zonder uiting of psychologische bescherming – is geen kwestie van geestelijke gezondheid. Het is een fysiologische crisis. Chronische, niet aflatende angst tast het lichaam aan. Een kind dat elke nacht wakker wordt van explosies is een kind wiens zenuwstelsel nooit terugkomt op het basisniveau. Adrenaline wordt de basis. Hyperwaakzaamheid wordt basis. Trauma wordt architectuur.
Als hongersnood en trauma samenkomen in het lichaam van een kind, wordt zelfs overleven een dreiging van binnenuit. Dit is geen beeldspraak, het is biologie onder uitroeiing. De kinderen van Gaza zijn niet simpelweg ‘patiënten zonder zorg’, ze zijn gemaakt tot lichamen die door de wereld zijn overgeleverd aan een tot falen gedoemde biologie.
De wereld beweert ‘bewijzen’ nodig te hebben. Maar er is geen beter bewijs dan een kind wiens lichaam zich langzaam en onvrijwillig instelt op een langzame dood. Dit is geen toekomstig PTSS. Dit is een actieve, systemische vernietiging in real time van de levensvoorwaarden.
Dat is waarom evacuatie niet alleen een medische uitweg is – het is de enig mogelijke onderbreking van dit dubbele geweld. Zonder evacuatie wordt het lichaam van het kind zelf het strijdperk – en zet de oorlog zich in hun cellen voort, ook als de bommen stoppen.
De dood van kinderen in Gaza is niet slechts de dood van individuele levens. Het is de dood van toekomsten. De dood van wat die kinderen geworden zouden zijn. De dood van hun bestaansmogelijkheid.
Een generatie sterft in slow-motion omdat de medische zorg is weggevaagd. Als dit zo doorgaat, stort wat er over is van de morele architectuur van de wereld met hen in.
Evacuatie is geen liefdadigheid. Evacuatie is redding. Evacuatie is wet. Evacuatie is de laatste grens tussen menselijkheid en medeplichtigheid. Evacueer de kinderen van Gaza nu, in grote aantallen, onvoorwaardelijk, voordat de dood in slow-motion onomkeerbaar wordt.
