Het aantreden van het kabinet-Jetten is hét moment om te kiezen waar al decennia voor gekozen had moeten worden, en waar een meerderheid van de Nederlandse bevolking om vraagt: rechtvaardigheid voor de Palestijnen.
Steeds meer Nederlanders accepteren niet langer dat hun regering wegkijkt van het gruwelijke onrecht dat de Palestijnen door Israël wordt aangedaan. Zij willen dat hun medeplichtigheid als Nederlander stopt. En snel ook. Het nieuwe kabinet moet radicaal breken met decennia van medeplichtig beleid en dubbele maatstaven.
Voor alle duidelijkheid: de situatie in Israël en Palestina is geen ‘complex conflict’ waarvoor beide partijen evenredig verantwoordelijk zijn. Het is een situatie van decennialange onderdrukking, apartheid, militaire bezetting en systematische kolonisatie.
Zij worden dagelijks geconfronteerd met moord, apartheid, huisuitzettingen, beperking van bewegingsvrijheid, massale detentie en ontmenselijking. In Gaza vindt een genocide plaats. Op de Westelijke Jordaanoever voltrekt de Israëlische annexatie zich in hoog tempo terwijl het kolonistengeweld vrijwel straffeloos doorgaat.
Dit alles gebeurt onder regie van een Israëlisch regime dat afscheid heeft genomen van democratie, humaniteit en internationaal recht. En dit aan de lopende band onderstreept, zoals met de voorgenomen invoering van de doodstraf uitsluitend voor Palestijnen. En iedereen ziet elke dag de hel op aarde die Israël in Gaza over ruim twee miljoen Palestijnen heeft afgeroepen.
Op 5 oktober 2025 liepen 250.000 mensen mee in de derde Rode Lijn-demonstratie. Nog nooit gingen zoveel Nederlanders de straat op voor Palestina. Hun boodschap was duidelijk: de rode lijn is vér overschreden. Opinieonderzoek bevestigt dit beeld: een meerderheid van de Nederlanders wil dat Nederland concrete maatregelen neemt tegen Israëlische schendingen van het internationaal recht. Het kabinetsbeleid werd door een meerderheid afgewezen.
Nederlandse burgers zijn het zat om – kabinet na kabinet – te moeten luisteren naar loze woorden over mensenrechten. Dit terwijl onze economische, diplomatieke en militaire relaties gewoon worden voortgezet – en op onderdelen zelfs geïntensiveerd – met een regime dat zich schuldig maakt aan de meest grove en massale schendingen van diezelfde mensenrechten.
Voor het nieuwe kabinet benoemen we hieronder een aantal onderwerpen waarop de hypocriete Nederlandse politiek van toepassing is. Allemaal maken ze inbreuk op het Palestijnse recht op zelfbeschikking. Dat recht is absoluut en onvervreemdbaar, en wordt door Nederland erkend. Toch heeft Nederland consequent beleid gevoerd dat Palestijnse zelfbeschikking ondermijnt.
Het kabinet-Jetten moet breken met dat beleid en recht doen aan de Palestijnse zelfbeschikking door de Staat Palestina te erkennen. Niet als symbolische stap, maar als noodzakelijke en tastbare erkenning dat Palestijnen dezelfde rechten hebben als ieder ander volk. Zonder gelijkwaardigheid is vrede niet mogelijk.
In Israël worden ruim 3.300 Palestijnen in administratieve detentie – dat wil zeggen zonder aanklacht of proces – in gijzeling gehouden. Dit op een totaal van 9.300 politieke gevangenen. Die leven in een verschrikking. Mensenrechtenorganisaties documenteren al decennia de structurele mishandeling en marteling van gevangenen in Israëlische detentiecentra – zie bijvoorbeeld het rapport Welcome to Hell van de Israëlische ngo B’Tselem. Nederland spreekt geregeld zijn ‘bezorgdheid’ uit, maar laat de wantoestand intussen voortbestaan.
Wanneer fundamentele rechtsnormen worden geschonden, verplicht het internationaal recht tot actie. Precies met dat argument zetten Nederland en Canada juridische stappen tegen Syrië, dat net als Israël stelselmatig gevangenen martelde. Het kabinet moet nu ook de Israëlische praktijken publiekelijk veroordelen, diplomatieke druk opvoeren en juridische stappen tegen Israël in gang zetten.
Israëlische nederzettingen in bezet Palestijns gebied zijn illegaal. Sterker, in juli 2024 oordeelde het Internationaal Gerechtshof dat dit geldt voor elke Israëlische aanwezigheid op de Westelijke Jordaanoever, in Oost-Jeruzalem en in de Gazastrook. Daarop droeg de VN Israël op om zich voor 18 september 2025 volledig uit bezet gebied terug te trekken. Het tegendeel is gebeurd.
Israël maakt überhaupt geen onderscheid tussen het eigen grondgebied (binnen de Groene Lijn van 1967) en de bezette gebieden. In vrijwel alle opzichten wordt het hele gebied als één geheel behandeld – From the River to the Sea. Zo is de Israëlische economie volledig verweven met de illegale nederzettingeneconomie. Veelzeggend: Israëlische bedrijven die weigeren zaken te doen met de nederzettingen zijn strafbaar.
Desondanks onderhouden Nederland en de EU – Israëls belangrijkste handelspartner – nog steeds intensieve economische banden met Israël. Onder grote publieke druk zegde het kabinet-Schoof toe een verbod in te stellen op de handel met de Israëlische nederzettingen, waarop nog wordt gewacht.
Maar het blijft bij symboolpolitiek. Wie niet wil bijdragen aan Israëls koloniseringspolitiek en de illegale nederzettingen moet alle handel met Israël verbieden, en niet alleen die met de nederzettingen. Wie niet wil bijdragen aan de bezetting van Palestina moet niet handelen met de bezetter. Punt.
Toen Rusland Oekraïne binnenviel verbraken Nederland en de EU in recordtijd alle banden met de agressor. De handel met Rusland werd integraal verboden – niet alleen die met de Russen in bezet Oost-Oekraïne, maar met het gehele Russische moederland. Sancties tegen Rusland waren al van kracht sinds Rusland in 2014 de Krim bezette. Die bezetting is, net als de inval in Oekraïne, illegaal, volgens Nederland en de EU.
Ook de Israëlische bezetting van Palestina is volgens Nederland en de EU illegaal. Toch bestaat die al sinds 1967 – bijna 60 jaar – zonder dat ook maar één sanctie is ingesteld tegen de agressor. Sterker, Israël profiteert nog steeds van handelsvoordelen onder het EU-Israël Associatieverdrag. Extra cynisch: dat verdrag noemt respect voor de mensenrechten als expliciete voorwaarde. De dubbele standaarden zijn stuitend.
Nederland kan geen geloofwaardige pleitbezorger van mensenrechten zijn terwijl militaire samenwerking met Israël doorgaat. Ons land heeft voor miljarden aan Israëlische wapens en technologie aangeschaft. Een wetsvoorstel voor verdieping van de militaire samenwerking is door de Tweede Kamer aangenomen, maar gelukkig door de Eerste Kamer geparkeerd. En er was een rechtszaak nodig om de Nederlandse levering van onderdelen voor de Israëlische F-35’s aan banden te leggen. Het kabinet-Jetten besluit komende maanden over eventuele hervatting.
Elke vorm van wapenhandel of militaire samenwerking creëert het reële risico dat Nederland bijdraagt aan ernstige schendingen van het internationaal recht, en zich zo medeplichtig maakt. Staten zijn verplicht om dergelijke betrokkenheid te voorkomen.
Dat moet nu gebeuren. Het kabinet-Jetten moet alle militaire en veiligheidsrelaties met Israël beëindigen, en een volledig wapenembargo instellen dat de import, export én doorvoer van wapen(systemen), munitie en technologie omvat.
De schande van Gaza zal de wereld nog generaties achtervolgen. Israël ging zich te buiten aan genocide en ook Nederland liet het gebeuren, zelfs al moest het daartoe zijn verplichtingen onder het Genocideverdrag schenden. Het is geen wonder dat drie Rode Lijn-demonstraties honderdduizenden op de been brachten. Die willen dat het nieuwe kabinet alles in het werk stelt om de Palestijnse bevolking te redden en te behoeden voor totale uitwissing.
Naast politieke en juridische maatregelen is onmiddellijke humanitaire actie noodzakelijk. Nederland moet zich actief en op straffe van sancties inzetten voor directe, ongehinderde humanitaire toegang tot Gaza. Internationale organisaties moeten veilig en onbeperkt hun levensreddende werk kunnen verrichten.
Artsen zonder Grenzen, één van de 37 hulporganisaties die per 28 februari door Israël uit de Gazastrook verbannen dreigen te worden, roept het nieuwe kabinet op om dat te voorkomen. Die oproep is tot dusver al door 63.600 Nederlanders medeondertekend. Van Jetten en zijn ploeg wordt actie verwacht.
Dat houdt ook in dat de Nederlandse bijdrage aan UNRWA, de VN-organisatie die cruciaal is voor humanitaire hulpverlening aan Palestijnse vluchtelingen, substantieel verhoogd dient te worden. Oproepen om UNRWA tijdens de genocide te vervangen door andere partijen zijn volstrekt onverantwoord.
De cruciale vraag voor het kabinet-Jetten is of het kiest het voor het internationaal recht of voor het recht van de sterkste. Kiezen we voor medeplichtigheid aan oorlogsmisdaden en misdaden tegen de menselijkheid of bestrijden we die? Accepteren we apartheid en de dehumanisering van Palestijnse medemensen? Blijven we economische belangen boven mensenrechten plaatsen? Willen we dat Nederlandse bedrijven en financiële instellingen blijven verdienen aan bezetting en onderdrukking?
Of kiezen we voor een toekomst gebaseerd op gelijkwaardigheid, veiligheid en recht?
Wij kiezen voor het laatste. We roepen het nieuwe kabinet op om eindelijk consequent te handelen en het internationaal recht leidend te maken. Dat betekent concreet:
Den Haag is gastheer van het Internationaal Gerechtshof en het Internationaal Strafhof en noemt zichzelf de hoofdstad van vrede en recht. Die titel heeft alleen betekenis wanneer zij ook politieke consequenties krijgt in de vorm van bovenstaande concrete maatregelen.
Het kabinet-Jetten heeft geen andere keuze dan ze uit te voeren. En kan zich dan beroemen op een voor Nederland historische koerswijziging. Het kan wél.
