Een simpel verzoek aan Israël volstaat om 48 Palestijnen met een Nederlands visum de Gazastrook uit te krijgen. De minister laat dit na, ondanks een rechterlijk bevel. ‘Kennelijk is er onwil.’
Minister van Buitenlandse Zaken Tom Berendsen heeft nagelaten Israël te vragen 48 Palestijnen met een Nederlandse verblijfsvergunning de Gazastrook uit te laten. Daarmee negeert hij de opdracht van de rechter.
Dat blijkt uit berichtgeving van de NOS, vanochtend in het Radio 1 Journaal.
Op 30 april oordeelde de voorzieningenrechter van de Rechtbank Den Haag dat de minister zich moest inspannen om 46 Gazanen met een verblijfsvergunning uit de Gazastrook te laten vertrekken. In maart velde de rechter al hetzelfde oordeel voor twee Palestijnen in de Gazastrook.
Het blijkt nu dat het voor Nederland een kleine moeite is om Israël te vragen deze mensen doorgang te verlenen, wat Israël dan in principe toestaat. Maar zo’n verzoek heeft Nederland helemaal niet gedaan, zeggen de Israëlische autoriteiten tegen de NOS.
Het gaat om Palestijnen die via de reguliere procedure een visum hebben gekregen om te komen studeren, werken of wetenschappelijke onderzoek te doen in Nederland. Die visa liggen klaar op de Nederlandse ambassade in Amman, de hoofdstad van Jordanië. Om daar te komen is medewerking nodig van Israël, dat de grenzen van de Gazastrook volledig controleert.
Voormalig Midden-Oosten correspondent Sander van Hoorn en een van de advocaten van de Palestijnen, Wim Eikelboom, legden op de radio uit dat er regelmatig Palestijnen uit de Gazastrook via Israël naar Jordanië worden gebracht. Dit gaat om een ander proces dan het – minimale – grensverkeer dat Israël toelaat tussen Egypte en de Gazastrook, via de Rafah-grenspost.
Het is een ‘kleine moeite’ om Palestijnen op de lijst voor een bus naar Jordanië te krijgen, vertelden Van Hoorn en Eikelboom. Ambassades in Palestina kunnen de namen van de Palestijnen die een visum hebben doorgeven aan de Israëlische militaire instantie COGAT, die het bezettingsbestuur van Palestina coördineert.
‘Het is enorm simpel’, zei Van Hoorn. ‘Je stuurt een lijst naar COGAT. Israël checkt dat, en vervolgens krijg je groen licht’.
COGAT gaat zelfs actief langs bij ambassades om te vragen om er nog Palestijnen zijn die op de lijst voor evacuatie kunnen worden geplaatst, aldus Van Hoorn. Het past bij het door Israëlische politici uitgesproken doel om zoveel mogelijk Palestijnen de Gazastrook uit te dwingen.
Vandaag was er zo’n evacuatie, waar de Palestijnen met een Nederlands visum bij hadden kunnen zitten. Áls de Nederlandse vertegenwoordiging in Ramallah in Palestina hun namen had doorgegeven.
En dat is niet gebeurd. COGAT heeft de NOS verteld dat het van Nederland geen verzoek heeft gekregen Palestijnen de Gazastrook uit te laten. ‘Het is merkwaardig, onbegrijpelijk dat de minister dit niet doet als hij zo’n duidelijke opdracht heeft gehad van de rechter’, aldus advocaat Eikelboom.
Angelique Eijpe, oud-diplomaat en coördinator van de operatie om de groep Palestijnen uit de Gazastrook te krijgen, staat hiervan versteld. ‘Ik heb in mijn loopbaan zelden meegemaakt dat een minister een rechterlijk bevel zo openlijk naast zich neerlegt’, zegt Eijpe in een persbericht. ‘Het is aan de minister om uit te leggen waarom evacuatie uitblijft, als het volgens de Israëli’s wel mogelijk is.’
Minister Berendsen zei vorige maand in antwoord op Kamervragen dat hij zich ‘niet kon vinden’ in de opdracht van de rechter om het uitreizen van de Gazanen te ondersteunen, maar dat hij deze ‘uiteraard’ wel ging uitvoeren.
Vorige week vroeg The Rights Forum aan het ministerie van Buitenlandse Zaken hoe de minister invulling zou geven aan het oordeel. Een woordvoerder wilde daar geen antwoord op geven, behalve dat de minister zich via ‘diplomatieke weg’ zou inzetten voor de Gazanen.
‘Kennelijk is er onwil’, zei advocaat Eikelboom op de radio. ‘Nederland zegt zich aan uitspraak van rechter te houden maar doet dat in feite niet. Anders zouden die mensen vandaag op die lijst staan.’
Er is een kans dat er volgende week maandag, of de week daarop, weer een evacuatie van Palestijnen uit de Gazastrook via Israël naar Jordanië gaat plaatsvinden. De Nederlandse vertegenwoordiging in Ramallah heeft tot woensdag de tijd de namen van de 48 Palestijnen op de lijst voor deze evacuatie te laten zetten.
