In Trumps Raad van Vrede voor de wederopbouw van Gaza zitten geen Palestijnen. Wél superrijke vastgoedmagnaten en fervente Israël-supporters. Het gaat lijnrecht tegen de internationale rechtsorde in: ‘een gevaar voor de wereld’.
Het was een glorieus moment voor de Amerikaanse president Donald Trump vorige week tijdens het World Economic Forum in Davos, Zwitserland: de ondertekening van het handvest voor de ‘Raad van Vrede’ (Board of Peace) die Gaza moet gaan heropbouwen en controleren.
In de Gazastrook zelf stierf op de dag van de ceremonie een zuigeling van de kou en werden vier Palestijnen gedood bij een Israëlisch bombardement. Gezinnen verbranden plastic en andere rommel om warm te blijven en op te koken; hout is onbetaalbaar.
Dit contrast tussen de meest machtigen op aarde in Davos en de verworpenen in Gaza wordt verder versterkt door de invulling van de raad en het handvest waarop die is gebaseerd. Een bloemlezing van de kritiek maakt glashelder waar Trumps plannen op neerkomen:
‘Een potsierlijke uiting van kolonialisme in de 21e eeuw’ – journalist Sharif Abdel Kouddous.
‘Een schaamteloze minachting voor internationaal recht en mensenrechten’ – Amnesty International.
‘Een top-downproject om Trump’s controle over de wereldpolitiek te versterken’ – politiek analist Hugo Lovatt.
‘Niet alleen een gevaar voor Palestijnen, maar voor de hele wereld’ – journaist Craig Mokhiber.
‘Onvervalst kolonialisme zonder enige humanitaire schijn’ – mensenrechtenadvocaat Noura Erakat.
Het essentiële gebrek: Palestijnen worden niet genoemd in het handvest, Palestina wordt niet genoemd, Gaza wordt niet genoemd, het recht op terugkeer voor Palestijnen niet, en het recht op zelfbeschikking niet.
Palestijnen waren niet betrokken bij de oprichting van de raad en zijn er niet in vertegenwoordigd. Ook niet in de ‘Gaza Uitvoerende Raad’, het orgaan wat onder de ‘Uitvoerende Raad’ hangt (zie afbeelding) en direct verantwoordelijk wordt voor het bestuur van Gaza.
Pas een niveau lager komt een orgaan – de ‘Nationale comissie voor het bestuur van Gaza’ – waarin wél Palestijnen zijn vertegenwoordigd. Veelzeggend is dat dit (ongekozen) technocraten betreft die zich buiten Gaza bevinden, en dat dit orgaan geen daadwerkelijke bevoegdheden heeft. Hoe de verhoudingen liggen werd duidelijk toen Israël de beoogde leden van deze Palestijnse commissie vorige week de toegang tot Gaza ontzegde.
Trump zélf is de voorzitter van het hoogste orgaan, de ‘Uitvoerende Raad’, met nagenoeg totale macht over beslissingen en benoemingen. Zijn termijn als voorzitter is onbegrensd.
Kortom: de Raad van Vrede garandeert Palestijnen niets, behalve onderwerping aan een Amerikaanse supermacht.
Palestijnen in Gaza zien dan ook weinig heil in de in Davos besproken plannen, die niet verder van de realiteit op de grond hadden kunnen staan. ‘Elke keer dat ze iets aankondigen over het Palestijnse volk, wordt ons lijden alleen maar erger’, zegt Manal al-Qouqa vanuit een tentenkamp in Gaza tegen Al-Jazeera. ‘Er is niets tastbaars dat ons het gevoel geeft dat er daadwerkelijk iets zal worden opgelost of dat ons lijden zal worden verlicht’, zegt Suhail al-Hanawi, een andere ontheemde Palestijn.
Sinds het ingaan van het bestand op 10 oktober vorig jaar heeft Israël in Gaza 492 Palestijnen gedood. Elf jonge kinderen, van wie de meesten pasgeboren, stierven deze winter van de kou. Israël houdt nog altijd hulpgoederen tegen – een schending van het bestand –, waardoor Palestijnen zijn veroordeeld tot het leven in provisorische tentenkampen waar ze niet zijn beschermd tegen kou, regen en storm.
Israëls intenties blijken verder uit het eind december uitgevaardigde verbod op tientallen internationale hulporganisaties, en uit de sloop van het in Oost-Jeruzalem gevestigde hoofdkantoor van UNRWA, de gerenommeerde VN-organisatie voor Palestijnse vluchtelingen, eerder deze maand.
Het Israëlische leger houdt bovendien nog steeds meer dan de helft van de Gazastrook bezet. Het schiet Palestijnen dood die zich in de buurt begeven van de zogeheten ‘Gele Lijn’, de vage scheiding tussen het Israëlische leger en de Palestijnse bevolking. In het door Israël bezette deel worden Palestijnse gebouwen gesloopt en militaire posten ingericht. Het doet vermoeden dat Israël hier permanent wil blijven en kolonisten wil vestigen.
Naast het overheersen van Gaza bestaat de vrees dat Trump met zijn ‘Raad van Vrede’ een alternatief wil creëren voor de VN. ‘President Trump stelt voor om een nieuwe VN op te richten waar alleen hij de eigenaar van is’, zei de Braziliaanse president Lula da Silva. Trump probeert de ‘VN te vervangen’, aldus de Belgische minister van Buitenlandse Zaken Maxime Prevot.
In Trump’s raad zal geen representatieve afvaardiging van landen hebben zoals bij de VN en zij is niet gestoeld op het internationaal recht. ‘Ik heb het internationaal recht niet nodig, het enige wat me kan stoppen is mijn eigen moraal kompas’, zei Trump eerder deze maand.
Hij heeft zestig landen uitgenodigd om zich aan te sluiten bij zijn raad, waaronder Israël, en niet Palestina. Landen kunnen ze zich voor een miljard dollar inkopen als permanent lid, zei Trump. Veel Europese landen zijn uitgenodigd, maar houden de boot af, waaronder vooralsnog ook Nederland.
Na de ondertekening van het handvest volgde een presentatie van het toekomstige Gaza. Jared Kushner, schoonzoon van president Trump, toonde een futurische kaart van Gaza met ‘woongebieden’ en een ‘toeristische kust’.
Hoezeer de Palestijnen alleen voor spek en bonen meedoen, werd ten overvloede duidelijk uit het feit dat slechts één van de getoonde impressies een Arabische tekst bevatte. Die tekst was bovendien verkeerdom geschreven (van links naar rechts) en de letters waren niet met elkaar verbonden, zoals het hoort.
Daarbij is Kushner eerder duidelijk geweest over hoe hij tegen de Palestijnen aankijkt. In maart 2024 adviseerde hij Israël de Palestijnen uit Gaza te verdrijven en het gebied ‘te schonen’. Hij zag in de kust van Gaza de potentie voor ‘zeer waardevol vastgoed’.
Ook Trump sprak over Gaza in vastgoedtermen. ‘Dit is een geweldige locatie. Ik ben een vastgoedpersoon in hart en nieren, en het draait allemaal om locatie’, zei hij na de tekening van het handvest. ‘Kijk eens naar deze locatie aan de zee, naar dit prachtige stuk grond [..] er zijn maar weinig plekken zoals deze’.
De New York Times ging mee in de vastgoed-hype en sprak over een ‘glinsterend plan’ voor Gaza. De kritische media-commentator Assal Rad merkte op dat dit ‘glinsterende plan’ neerkomt op het bouwen van resorts op de massagraven van tienduizenden Palestijnen ‘die in de genocide zijn afgeslacht’. Buiten de bevestigde 72.000 doden in Gaza liggen er naar schatting nog zeker 10.000 lichamen begraven onder het puin.
De Palestijnen in Gaza moeten in nieuw gebouwde woonblokken gaan wonen, die meer weg hebben van heropvoedingskampen onder totale Israëlische controle. Dat blijkt uit gelekte documenten van het Amerikaanse leger die het journalistieke platform Dropsite in handen heeft gekregen. Een Israëlische generaal bevestigde de echtheid van het plan.
Palestijnen worden met biometrische identificatie – zoals automatische gezichtsherkenning – gescreend en gecontroleerd voor ze hun woonblok mogen betreden of verlaten. Het onderwijs wordt gericht op ‘normalisatie met Israël’. In Rafah is Israël op dit moment al puin aan het ruimen en de grond aan het effenen om een dergelijk de facto concentratiekamp te bouwen.
Geen Palestijnen, maar wie zitten er wel in de raad? Naast Trump en Kushner is dat een groep van andere miljardairs, oorlogsmisdadigers en zionisten. Voor de Uitvoerende Raad krijgen de volgende personen een plek:
Verder hebben voormalig Bulgaars minister en VN-gezant Nickolay Mladenov, Trump-adviseur Robert Gabriel en Ajay Banga, president van de Wereldbank, zitting in de Uitvoerende Raad, die daarmee uitsluitend uit mannen bestaat.
In de onderliggende Gaza Uitvoerende Raad komen we een bekende naam tegen: Sigrid Kaag, onder meer voormalig minister van Buitenlandse Zaken en Senior VN-Coördinator voor Humanitaire Hulp en Wederopbouw van Gaza.
Haar deelname aan de raad is omstreden. Ze geeft hiermee een project dat tegen internationaal recht in gaat, dat sterk pro-Israël is, waarvan Palestijnen zijn uitgesloten, en dat verantwoording voor genocide volledig negeert, een ‘schijn van internationale legitimeit’, schrijft het onafhankelijke journalistieke platform Mondoweiss. Kaag heeft zich zelf nog niet uitgesproken over haar positie.
