Nederland is ‘diep bezorgd’ over de minimale hulp die Israël toelaat tot de Gazastrook, maar verbindt daar geen consequenties aan.
Nederland heeft in een gezamenlijke verklaring met andere landen zijn ‘diepe bezorgdheid’ geuit over het gebrek aan humanitaire hulp dat de ontheemde bevolking in de Gazastrook bereikt. Aan de bezorgdheid worden geen consequenties verbonden.
De verklaring is behalve door Nederland ondertekend door Australië, Oostenrijk, België, Denemarken, , Estland, Frankrijk, Finland, IJsland, Ierland, Italië, Japan, Luxemburg, Nederland, het Verenigd Koninkrijk, Noorwegen, Polen, Portugal, Slowakije, Spanje, Zweden en Zwitserland. Ook de Europese commissaris voor Gelijkheid, Paraatheid en Crisisbeheer, Hadja Lahbib, zette haar handtekening.
In de verklaring wordt gesteld dat de hulp die de Gazastrook bereikt, grotendeels ontoereikend is gebleven, ‘zowel qua hoeveelheid als qua kwaliteit, terwijl vrijwel de gehele bevolking afhankelijk is van levensreddende diensten’. Hoe lang de hulp volgens de ondertekenaars al ontoereikend is, wordt in de verklaring niet vermeld.
Verder wordt ingegaan op de beslissing van het Israëlische Hooggerechtshof van vorige maand om het beroep van de internationale ngo’s tegen de registratiewet af te wijzen. Die wet verplicht humanitaire organisaties hun medewerkers in de Gazastrook bij Israël te registreren, wat die organisaties om privacy- en veiligheidsredenen weigeren te doen. Geven ze de geëiste informatie niet, dan kunnen ze hun toegang tot de Gazastrook verliezen. De deadline voor het aanleveren van die informatie is op 19 juni. Dat het Hooggerechtshof het beroep afwees, noemen de ondertekenaars van de verklaring ‘zeer zorgwekkend’.
In februari dit jaar riep Artsen zonder Grenzen het toen net aangetreden kabinet-Jetten op alles in het werk te stellen om ‘Israël tot de orde te roepen’ over de registratiewet. Die oproep werd door ruim 65.000 mensen ondertekend. Het was een lakmoesproef voor het nieuwe kabinet, stelde The Rights Forum toen. Over de nieuwe verklaring van onder andere Nederland zei Artsen zonder Grenzen-directeur Karel Hendriks tegen NRC: ‘Dat het kabinet samen met [de] andere landen nu publiekelijk opkomt voor ongehinderde toegang van humanitaire organisaties tot mensen in nood, is een belangrijke stap vooruit. Ik roep het kabinet op om concrete vervolgstappen voor te bereiden en deze ook publiek te maken, indien Israël de toegang voor humanitaire organisaties blijft hinderen.’
Nederland en de andere ondertekenaars plaatsen de registratiewet in de bredere context van maatregelen die het werk van ngo’s steeds moeilijker maken. Ze noemen de beperkte openingstijden van grensovergangen, invoerbeperkingen voor essentiële producten, en andere bureaucratische belemmeringen. Die ‘belemmeren de dringend noodzakelijke humanitaire hulpverlening om aan de enorme behoeften ter plaatse te voldoen’, schrijven ze.
De ondertekenaars stellen dat ze Israëls veiligheidszorgen onderkennen, maar dat het land zich aan het internationaal recht moet houden, en dat het mogelijk maken van humanitaire hulp daar onderdeel van is. Ze verbinden daar geen consequenties aan. Wat Nederland en de Europese Unie betreft past dat in een patroon. Zo riepen 94 Europese en internationale organisaties – waaronder The Rights Forum – de EU vorige maand op het EU-Israël Associatieverdrag (deels) op te schorten. Ze deden dat voordat de EU-ministers van Buitenlandse Zaken bijeen zouden komen. Die namen vervolgens zeer beperkte maatregelen. De druk dat verdrag op te schorten, neemt steeds verder toe, maar vooralsnog zonder effect.
Het kabinet-Jetten neemt tot nu toe ook geen concrete maatregelen tegen Israël, maar slechts mini-stapjes. Het blijft schipperen in de minderheidscoalitie, die op sommige dossiers blijft inzetten op steun van (extreem) rechtse partijen die Israël onvoorwaardelijk steunen. De VVD blijft de UNRWA verdacht maken, schreven we eerder.
