De Palestijns-Israëlische advocaat Sary Khurrieh ondervond het Israëlische detentiesysteem aan den lijve en zegt dat de ontmenselijking van de Palestijnen door Israël een ongekend niveau heeft bereikt. ‘Sinds 7 oktober roepen Israëliërs openlijk wat ze al jaren denken en wensen, het racisme is openlijk, genocidale taal is genormaliseerd.’
De christelijke Palestijnse Israëliër Sary Khurrieh uit het dorp Shefa ‘Amr, bij Haifa, is een kalme, vriendelijke man die zijn woorden weloverwogen kiest. De vastgoedadvocaat (55) is even in Nederland. Woensdagavond sprak hij op de bijeenkomst van The Rights Forum met de artsen Daniel Solomon uit Israël en de Rotterdammer Salih El Saddy over de systematische marteling van Palestijnen in Israëlische detentiecentra.
In november 2023 – niet lang na de Hamasaanval op Zuid-Israël – zat Khurrieh zelf tien dagen in Israëlische detentie. Hij had in een post op Facebook geschreven dat er geen oplossing voor de Palestijns-Israëlische kwestie bestond zonder beëindiging van de Israëlische bezetting. Direct daarop beschuldigden de Israëlische autoriteiten Khurrieh van opruiende uitingen en steun aan Hamas. De politie arresteerde hem thuis, vernederde hem voor de ogen van zijn vrouw en kinderen, zette denigrerende beelden van hem op video en bracht hem vervolgens naar de Megiddogevangenis. Daar hoorde hij hoe een 23-jarige man in de cel naast hem stierf na te zijn gemarteld. Na zijn vrijlating legde Khurrieh daarover een getuigenis af tegenover de Israëlische mensenrechtenorganisatie B’tselem.
De advocaat ondervindt nog altijd hinder van zijn celstraf, inmiddels bijna drie jaar geleden, vertelt hij. ‘Bij rechtszaken herinneren Joods-Israëlische rechters mij er soms aan. En een Joods-Israëlische advocaat zwaaide in de rechtszaal met foto’s uit de media waarop ik geboeid stond. Het is vernederend. Ik ben er ongeveer een derde van mijn klanten door kwijtgeraakt.’
Uw verblijf in de cel was onmenselijk en verschrikkelijk, daarover heeft u in de media uitgebreid gesproken. Het is belangrijk te blijven vertellen over de Israëlische detentiecentra – B’tselem noemt die martelcentra –, maar ik wil het met u over iets anders hebben: de Israëlische ontmenselijking van de Palestijnen, inclusief de Palestijnse Israëli’s, waartoe u ook behoort. Wanneer is die ontmenselijking naar uw mening begonnen?
Sary lacht een beetje. ‘Lang, heel lang geleden. Ver voor de staat Israël werd opgericht. De meeste zionisten hebben ons nooit als gelijkwaardige partners gezien, daar strijden wij Palestijnen nu al ruim honderd jaar voor. Al ruim voordat Israël ontstond spraken ze erover ons te verdrijven. Ze spraken er niet alleen over, ze schreven het ook op, er zijn allerlei geschriften waarin die uitspraken staan.’
Denkt u dat het Israëlische onderwijs een factor is in de ontmenselijking, en zo ja, waarom?
‘Natuurlijk, een grote factor. Ontmenselijking is een proces, en in Israël zijn de afgelopen decennia generaties opgegroeid met schoolboeken waarin wij, de Palestijnen, feitelijk niet bestaan. Wij zijn slechts ‘Arabieren’, het woord Palestijn wordt in het Israëlische onderwijs niet genoemd. Alle Joodse Israëli’s spreken van ‘Arabieren, het woord Palestijn komt niet over hun lippen.
Tegelijkertijd wordt al decennialang een vijandbeeld van ons geschetst, wij zouden nazi’s zijn die Joodse Israëli’s de zee in willen drijven. Klinkklare onzin. De Joodse Israëli’s hebben óns in 1948 letterlijk de zee in gedreven.’
Israël heeft aan het begin van dit schooljaar ook op Palestijnse scholen in het bezette Oost-Jeruzalem het Israëlische curriculum doorgevoerd.
‘Onze Palestijnse geschiedenis wordt voor onze ogen uitgewist. Palestijnse docenten die hun graad hebben gehaald aan een instituut van de Palestijnse Autoriteit, mogen in Oost-Jeruzalem niet langer doceren. Israël pakt het slim aan. Om te voorkomen dat Palestijns-Israëlische docenten hun leerlingen de Palestijnse geschiedenis en cultuur onderwijzen, moeten ze een doceervergunning krijgen van de Shin Bet [de Israëlische binnenlandse veiligheidsdienst]. Bij de sollicitaties van Palestijns-Israëlische docenten, of het nu voor de lagere of middelbare school is, schuift altijd een Shin Betagent aan. Met deze intimidatietactiek zorgt Israël dat Palestijns-Israëlische docenten zich in de klaslokalen strak aan het Israëlische narratief houden.
Ik heb gisteren de film NAZA gezien. Een indrukwekkende film, maar wat de Israëlische daders daarin vertellen, dat zeggen de Palestijnse slachtoffers toch al drie jaar?
‘Dat klopt, maar Palestijnen worden veelal niet geloofd. Het is nu misschien een beetje aan het kantelen, maar er wordt eigenlijk altijd gedaan alsof wij gelijkwaardig zijn aan Israël. Maar wij hebben niets, geen krijgsmacht, we zijn een burgerbevolking met tegenover ons een superieur uitgerust Israëlisch leger dat ons al decennia onderdrukt. Westerse media zien niet in dat wat in Palestina gebeurt geen simpele kwestie is van hoor en wederhoor, Israël krijgt nog steeds absurd veel ruimte en geloofwaardigheid. Toch is het belangrijk dat NAZA is gemaakt, de reactie erop in Israël toont dat ook aan. Netanyahu zei onlangs dat de film hetzelfde effect heeft als tientallen raketten die op Israël worden afgeschoten.’
De Israëlische verkiezingen worden eind deze maand gehouden. Wat kunt u onze lezers nu al vertellen over de uitkomst?
‘Er gaat vrijwel niets veranderen. Ja, de poppetjes misschien, maar het beleid niet. Sinds 7 oktober roepen Israëliërs openlijk wat ze al jaren denken en wensen, het racisme is openlijk, genocidale taal is genormaliseerd. Politiek links, zoals dat in jouw land bestaat, is er in Israël niet. Er bestaan in Israël geen politieke partijen met een vredesprogramma, al heel lang niet meer, als die er al ooit zijn geweest. Álle Joods-Israëlische partijen willen ons, de Palestijnen, op zijn gunstigst militair domineren, en op zijn ongunstigst gewelddadig verdrijven.
Welke uitweg ziet u uit de gordiaans verknoopte Palestijns-Israëlische kwestie?
Khurrieh denkt even na. ‘Wreedheden die voorheen onaanvaardbaar waren, zijn in Israël de norm geworden, het mishandelen en doden van mensen is genormaliseerd, de daders weten dat ze de steun van het systeem genieten. Daarom ben ik van mening dat we moeten streven naar het creëren van een afschrikkend effect op dat systeem in zijn geheel. Dat zou kunnen door middel van internationale juridische procedures, zoals Zuid-Afrika doet. Een andere optie is om druk uit te oefenen op de regering door middel van economische en sociale boycots en andere vormen van internationale isolatie. De derde mogelijkheid – en ik vrees helaas dat we die kant op gaan – is een bredere internationale oorlog die diverse regeringen in de regio, waaronder ook die van Israël, ten val kunnen brengen.’
‘Ik geloof niet dat er een wondermiddel bestaat waarmee wreedheden kunnen worden voorkomen. Mensen kunnen zich verschrikkelijk gedragen als ze ongecontroleerde macht krijgen. De sleutel ligt volgens mij in het beperken van die macht en het duidelijk maken aan machthebbers dat ze verantwoording moeten afleggen en dat er krachtige internationale mechanismen bestaan die hen kunnen beteugelen.
Dat is naar mijn mening de enige manier om de ontmenselijking van de Palestijnen in Israël een halt toe te roepen. Kan Israël dit zelfstandig doen? Ik geloof van niet, zeker niet in de huidige situatie. Naar mijn mening is het proces al te ver gevorderd om nog zinvolle verandering vanuit Israël zelf te kunnen bewerkstelligen.’
