Hans Hulst‘Ik hoor Israëli’s eenzelfde hatelijke taal uitslaan als de Myanmarezen’

Hans Hulst werkte als journalist in Myanmar toen dat in 2017 een genocidecampagne ontketende tegen de Rohingya-bevolking. Morgen beslist het Internationaal Gerechtshof of Myanmar zich schuldig heeft gemaakt aan genocide. ‘Ik zie een sterke parallel met Israël’, schrijft Hulst, die de houding van Nederland hypocriet vindt.

Rohingyamannen afgelopen juni bij het Kutupalong-vluchtelingenkamp bij Cox Bazar in Bangladesh. © Munir Uz Zaman, AFP, ANP

Morgen wijst het Internationaal Gerechtshof vonnis in de genocide-zaak die Gambia heeft aangespannen tegen Myanmar. Rechtbankpresident Yuji Iwasa bepaalt of de advocaten van de elf interveniërende staten overtuigend hebben aangetoond dat het land in 2017 de Genocideconventie van de Verenigde Naties heeft geschonden tijdens een militaire operatie tegen de Rohingya-moslims in de provincie Arakan. Daarbij kwamen tussen de 25.000 en 30.000 mensen om en werden ruwweg een miljoen Rohingya naar Bangladesh verjaagd. De meeste van hen zitten daar negen jaar na dato nog steeds in kampen nabij Cox’s Bazaar.

Tussen 2014 en 2021 woonde ik in Myanmar, waar ik de aanloop naar en de nasleep van het genocidaal geweld van dichtbij heb meegemaakt. Ik zie sterke parallellen tussen wat er met de Rohingya is gebeurd en wat de Palestijnen wordt aangedaan. Bovendien verdient de hypocriete rol van Nederland in beide zaken bepaald niet de schoonheidsprijs.

Apartheidsregime

Ik was in mijn Myanmarese jaren journalist en runde een redactie in Yangon. Aangetrokken door de Birmese Lente – Aung San Suu Kyi zou in 2015 de verkiezingen winnen en een regering vormen – was ik afgereisd naar Zuidoost-Azië. Alles zou gaan veranderen. Er was hoop en de mogelijkheden leken onbegrensd: eindelijk zou Myanmar zich kunnen gaan ontwikkelen. Als journalist zat ik daarbij op de eerste rij, het land was een goudmijn van verhalen.

Maar de voormalige junta had in de decennia daarvoor in de provincie Arakan een apartheidsregime opgetuigd. De Rohingya mochten niet vrij reizen, konden daardoor niet naar school of uitvaren met hun vissersboten. Ondertussen speelde het regime spelletjes verdeel en heers door met haatpropaganda de boeddhistische bevolking tegen de straatarme Rohingya op te hitsen. Ze leidde er gewiekst de aandacht mee af van het eigen misdadige falen. De generaals werden in de rug gesteund door de extreem-nationalistische monniken van Mabatha, die de Rohingya ervan beschuldigden hun vrouwen en hun land te stelen en zo het boeddhisme te ondermijnen.

‘Kakkerlakken’

Eind augustus 2017 was een kleinschalige aanval van gewapende rebellen van de Rohingya-militie Arsa op politieposten in het grensgebied met Bangladesh de lont in het kruidvat. Het leger zette een operatie in gang, waarbij hele dorpen in brand werden gestoken, en er met losse hand werd gemoord en verkracht. Het Arsa-incident werd gebruikt als aanleiding om het Rohingya-probleem voor eens en voor altijd ‘op te lossen’. De ‘kakkerlakken’ werden verjaagd. Zo diep zat de haat, dat vrijwel de hele bevolking de ontmenselijking en de verdelging van de Rohingya goedkeurend gadesloeg. Ook onder Myanmarese journalisten was het anti-Rohingyasentiment sterk.

Ik zag van dichtbij wat haat propaganda met mensen doet. Er gaat een gif door de aderen stromen dat medemenselijkheid en empathie verdrijft en geweld mogelijk maakt, waarvoor onder normale omstandigheden geen plaats is. Anno 2026 hoor ik gewone Israëliërs eenzelfde taal uitslaan als de Myanmarezen in 2017.

Geschiedenis herhaalt zich

Na de militaire coup en het uitbreken van een burgeroorlog in Myanmar keerde ik terug naar Nederland. Daar zag ik op televisie het nieuws over het geweld van Hamas en de buitenproportionele reactie daarop van het Israëlische leger. Ik zag hoe de geschiedenis zich herhaalde.

Een bevolkingsgroep die decennialang is onderdrukt, machteloos en arm is door het Israëlische apartheidsregime. Gif dat door de aderen van zowel Israëli’s als Palestijnen stroomt. Jonge mannen die radicaliseren en hun heil zoeken in terroristisch geweld. Haatpropaganda. Grenzeloos staatsgeweld van een regering die een gigantisch financieel en militair overwicht heeft – en een machtige bondgenoot: de VS, het rijkte land ter wereld – en overgaat tot wat de aanklager van het Internationaal Strafhof ondertussen als genocidaal geweld heeft bestempeld. De leeuw tegen de muis.

Het is een keten van gebeurtenissen die ik ook in Myanmar zag.

Consequenties voor Israël?

Hoe de internationale rechters van het Internationaal Gerechtshof en het Internationaal Strafhof recht gaan spreken, zal de toekomst leren. Het moge duidelijk zijn dat een veroordeling van Myanmar door het Internationaal Gerechtshof ook consequenties kan hebben voor Israël. Voor het eerst zou een land worden veroordeeld voor het plegen van een genocide, een precedent dat mogelijk de weg wijst voor een veroordeling van de Israëlische leiders die de operaties in de Gazastrook hebben gedirigeerd.

Wat mij betreft heeft Nederland in de hele affaire geen schoon geweten. Het is goedkoop en gemakkelijk je aan te sluiten bij een zaak van Gambia tegen Myanmar, een land ver weg met mensen met een andere huidskleur, zonder machtige bondgenoten. En om vervolgens een ander wijsje te blazen wanneer Israël zich volgens het Internationaal Strafhof aan genocidaal geweld heeft bezondigd. Mark Rutte zei direct bij de aanvang van de militaire operatie van het Israëlische leger dat de Nederlandse regering Israël ‘onvoorwaardelijk’ steunde. De regering Jetten weigert het woord ‘genocide’ in de mond te nemen en blijft stil waar het gaat om het uitspreken van steun aan het Palestijnse volk. Wat mij betreft mag het met de hypocrisie wel een onsje minder.

© 2007 - 2026 The Rights Forum / Privacy Policy