Marianne Dagevos is initiatiefneemster van Podium voor Palestina, een podium voor Palestijnse literatuur, film en poëzie.
16 april 2026 Lees meer overHet boek van de verdwijning, al in 2014 gepubliceerd in het Arabisch, is onlangs verschenen in Nederlandse vertaling. Deze intrigerende roman draait om een ‘wat, als’ gedachte-experiment. Wat als alle Palestijnen van het ene moment op het andere, zijn verdwenen uit het hele gebied van historisch Palestina? Mysterieus, zonder geweld en zonder spoor.
In deze roman lezen we over de eerste 48 uur na die verbijsterende ontdekking. Het boek begint met de notities die de Palestijnse man Alaa schrijft aan zijn onlangs overleden grootmoeder Teta Huda. Hij heeft een hechte band met haar en kent haar verhalen over Jaffa, haar geboortestad. Ze heeft meegemaakt hoe Jaffa in april 1948 werd aangevallen en verwoest, waarbij van de ruim 100.000 inwoners slechts 4.000 in de stad achterbleven.
Huda is er daar een van, zij weigerde te vertrekken en brengt de rest van haar leven door tussen haar bezetters in een stad die van haar is afgenomen. Veel van de dialogen tussen Alaa en zijn grootmoeder gaan over de ambivalente relatie met een stad die je tegelijk bekend en vreemd voorkomt.
Het is het moeilijkst als je wees wordt in je eigen huis en mensen van buiten komen die dat huis in bezit nemen
Alaa is bevriend met Ariel, een Israëlische journalist die zichzelf progressief en liberaal noemt. Beiden wonen in Tel Aviv in dezelfde flat. Als Ariel hoort dat alle Palestijnen zijn verdwenen, gaat hij een kijkje nemen in het appartement van Alaa. In zijn artikelen over deze verdwijning, voelt Ariel geen terughoudendheid meer om zijn opvattingen over Israël en het zionisme op te schrijven.
Marianne Dagevos van Podium voor Palestina organiseert een online boekbespreking over Het boek van de verdwijning op dinsdagavond 12 mei, aan de vooravond van de herdenking van 78 jaar Nakba, een belangrijk thema in dit boek. Iedereen is welkom om mee te doen en/of mee te luisteren als je het boek al gelezen hebt of geïnteresseerd bent om het te gaan lezen. Vooraf aanmelden door een mail te sturen naar [email protected]
Het boek van de verdwijning gebruikt verschillende registers om een beeld te schetsen van de zionistische samenleving. In korte hoofdstukken komt het dagelijks leven en verschillende interacties tussen Palestijnen en Israëliërs aan de orde. Daarnaast zijn artikelen en persconferenties opgenomen met de reacties van de autoriteiten op de mysterieuze verdwijning. Meer nog is deze roman een ode aan de grootmoeder, aan haar herinneringen en de pijn die zij en andere Palestijnen ervaren om als tweederangsburgers samen te leven met hun bezetter.
De roman heeft een open einde en laat veel ruimte aan lezers om het boek op eigen wijze te interpreteren. De leeservaringen kunnen sterk uiteenlopen en dat maakt dit boek uitermate geschikt om samen te bespreken.
Ibtisam Azem (1974) is journalist en schrijver van romans en korte verhalen. Ze groeide op in Taybeh, een dorpje ten noorden van Jaffa, en studeerde in Jeruzalem en put dus uit eigen ervaring als ze schrijft over het leven van Palestijnen met een Israëlisch paspoort. Tegenwoordig woont en werkt Azem in New York.
