Terwijl gevechtsvliegtuigen boven hun hoofden brullen en drones door de lucht zoemen, zoeken de Palestijnen in de Gazastrook naar manieren om het WK-voetbal te kijken. Ze laten niet toe dat Israël hen ook het laatste beetje alledaags leven ontneemt, schrijft de Palestijnse journalist Rita Baroud.
Wanneer het eerste fluitsignaal nadert, maken fans over de hele wereld zich klaar om voetbal te gaan kijken. Steden bruisen van feestvreugde, cafés stromen vol supporters, vlaggen worden gehesen en bij elk doelpunt barst het gejuich los. Zo wordt overal het WK gevierd.
Niet in de Gazastrook. Daar begint een WK-wedstrijd al lang vóór de aftrap: met de zoektocht naar elektriciteit, een werkende internetverbinding of een plek waar de wedstrijd gevolgd kan worden, voordat de stroom of communicatie opnieuw wegvalt. Maar ondanks de aanhoudende genocide, de grootschalige verwoesting en de zwaar beschadigde infrastructuur blijft de jeugd van Gaza voetbal volgen.
Internationale toernooien bieden de jongeren een korte ontsnapping aan de harde werkelijkheid van hun dagelijks bestaan: negentig minuten waarin de genocide, angst en onzekerheid even naar de achtergrond verdwijnen. Voor hen is voetbal veel meer dan alleen een spel. Het is een psychologische uitlaatklep in een leven dat door Israël volledig is ontwricht.
Wanneer de wedstrijd begint, gaan gesprekken over oorlog en dagelijkse zorgen tijdelijk over in overleg over tactiek, spelers, doelpunten en de spanning van het spel. Maar zelfs deze korte momenten van vreugde zijn niet vanzelfsprekend. Door frequente stroomstoringen en onbetrouwbare internetverbindingen is het kijken naar een wedstrijd al een uitdaging op zich.Wie er niet in slaagt stroom of stabiel internet te vinden, volgt de wedstrijd via livescores en meldingen op de telefoon.
Voor de 24-jarige Hammam Ibrahim Abu Taha uit Rafah is voetbal altijd belangrijk geweest, zegt hij over de telefoon. Zoals bij elk groot internationaal toernooi keek hij ook naar dit WK reikhalzend uit, al maken de omstandigheden het volgen ervan nu veel moeilijker. ‘Ik was voor Egypte’, zegt Abu Taha. ‘Wij houden van de Egyptenaren, ik steun het Egyptische team altijd.’ Hij denkt even na. ‘Mijn favoriete speler is Mohamed Salah, hij is niet alleen ontzettend goed, maar ook een grote inspiratie.’
Hammams passie wordt voortdurend op de proef gesteld. Tijdens wedstrijden moet hij soms meerdere plekken afgaan op zoek naar een stabiele internetverbinding. Hoewel dat vermoeiend is, blijft hij vastbesloten om geen enkele wedstrijd te missen. De wedstrijd waar hij het meest naar uitkeek, was die tussen Egypte en Argentinië: een bijzondere ontmoeting tussen een Arabisch team en een van de grootste voetballanden ter wereld. Helaas verloor Egypte. Hammams droom reikt verder dan het volgen van wedstrijden op een scherm. Hij hoopt ooit zelf op de tribune te zitten bij een WK-wedstrijd en droomt ervan dat het Palestijnse nationale team zich voor het toernooi plaatst.
Amjad Abu Zaher (26), uit de wijk Sheikh Radwan in Gaza-stad was eerst voor Portugal, vanwege Cristiano Ronaldo, maar nadat het Portugese team werd uitgeschakeld, steunde hij de Fransen. Amjad vertelt dat ook hij het meest heeft uitgekeken naar de wedstrijd Egypte-Argentinië. Hij vond die zelfs belangrijk genoeg om er zijn werk voor opzij te zetten. Al is tijd vrijmaken daarbij niet zijn grootste probleem, zegt hij: dat is het vinden van stroom en een verbinding om de wedstrijden te kijken. Net als Hammam droomt Amjad ervan om WK-wedstrijden in het echt bij te wonen en hoopt hij Palestina ooit te zien spelen naast de beste voetbalnaties ter wereld.
Voetbal brengt zelfs in de moeilijkste tijden familieleden en vrienden samen, zegt Farah Al-Batla (24) uit Gazastad. Ze vertelt hoe familieleden en vrienden op zoek gingen naar plekken met elektriciteit of internet, zodat ze gezamenlijk naar de wedstrijden konden kijken. Het geeft de mensen het gevoel dat hun leven doorgaat, ondanks alle ellende om hen heen. Farah hoopte dat Egypte of Marokko het ver zouden schoppen op het WK, om alle Arabieren trots te maken. Ze heeft geprobeerd naar Egypte-Argentinië te kijken, maar als gevolg van herhaalde stroom- en internetstoringen is dat haar niet gelukt. Ook haar grootste droom is dat het Palestijnse nationale team zich ooit kwalificeert voor het WK.
Als gevolg van de genocide is voetbal in de Gazastrook veel meer dan een sport. Het biedt mensen een zeldzaam gevoel van normaliteit in een werkelijkheid die door de genocide voortdurend wordt ontwricht. Ondanks alle ellende blijven de Palestijnen hun favoriete teams steunen, de prestaties van spelers bespreken en de hoogtepunten op het WK vieren. Ze laten niet toe dat Israël hen ook het laatste beetje alledaags leven ontneemt.
Volgens psychologen kan sport een uitlaatklep bieden. Sport biedt afleiding en versterkt gevoelens van hoop, saamhorigheid en sociale verbondenheid. In de Gazastrook is voetbal veel meer dan een spelletje, het is een spaarzame gelegenheid samen te zijn met familie en vrienden, te lachen en je aan de genocide te onttrekken. Op die momenten dromen veel Palestijnen maar van één ding: dat het Palestijnse elftal zich ooit zal kwalificeren. Een succes dat veel verder reikt dan het voetbalveld: de Palestijnse vlag zou op ’s werelds grootste voetbalpodium worden gehesen.
Tussen het gebrul van gevechtsvliegtuigen en het fluitsignaal van de scheidsrechter blijft voetbal voor de jongeren van Gaza een ontsnapping aan de genocide – een plek waar nog ruimte is voor hoop, vriendschap en een glimp van een normaal leven.
Rita Baroud is geboren in Gazastad, ze vluchtte op 23 april 2025 met haar familie naar Marseille, waar haar vader, een kunstenaar, een beurs had gekregen.
