Het Lemkin Instituut, dat zich inzet voor preventie van genocide, eist de vrijlating van de bekende Palestijnse arts Hussam Abu Safiya. Het instituut stelt dat de gevangenschap van de arts onderdeel is van de Israëlische genocide op de Palestijnen.
Het Lemkin Instituut roept Israël op de Palestijnse arts Hussam Abu Safiya uit Gaza vrij te laten. De internationale gemeenschap moet Israël onder druk zetten om zijn vrijlating te bewerkstelligen, zegt het instituut. Het ziet de behandeling van Abu Safiya als onderdeel van de genocide.
Hussam Abu Safiya werd wereldberoemd, doordat hij ondanks immense Israëlische druk weigerde zijn patiënten in het Kamal Adwanziekenhuis in het noorden van Gazastad aan hun lot over te laten. Uiteindelijk werd hij op 27 december 2024 gevangen genomen. De laatste beelden van hem zijn van zijn korte voettocht, gekleed in zijn witte doktersjas, van het in puin geschoten ziekenhuis naar het Israëlische legervoertuig dat hem mee zou nemen. Sindsdien is bekend geworden dat Abu Safiya ernstig is gemarteld, onder andere met knuppels en elektrische schokken.
Met de oproep houdt het Lemkin Instituut, dat zich inzet voor preventie van genocide, het lot van Abu Safiya op de agenda. Tegelijkertijd vraagt het aandacht voor de moord op en gevangenneming van ander medisch personeel. Daarmee zet het instituut Abu Safiya’s gevangenschap in de bredere context van de genocide. Het schrijft:
Het Lemkin Instituut beschouwt de systematische vervolging, verdwijning en marteling van medisch personeel zoals dr. Abu Safiya, als een essentieel onderdeel van de vernietiging van de levensomstandigheden die noodzakelijk zijn voor het voortbestaan van de Palestijnse bevolking in Gaza. Dergelijke acties schenden niet alleen de Geneefse Conventies, maar vormen ook een duidelijk bewijs van genocidale intentie om de gezondheidszorginfrastructuur, die essentieel is voor de menselijke veiligheid, te ontmantelen.
In het Genocide Verdrag worden acties die de levensomstandigheden van een groep vernietigen, als genocidale daad gezien. Ook het feit dat Abu Safiya kinderarts is en zich in Gaza speciaal inzette om de levens van baby’s en kinderen te redden, wordt door het Lemkin Instituut in deze context geplaatst. Het instituut schrijft:
Het bestempelen van zijn daden als crimineel is een onvermijdelijk gevolg van de genocidale ideologie. Voor het succes van het genocidale project is het belangrijk dat de dader voorkomt dat een nieuwe generatie van de doelgroep de volwassen leeftijd bereikt. Iedereen die het leven redt van de jongste leden van de doelgroep staat daarom het genocidale project in de weg en wordt als een bedreiging beschouwd.
Het Kamal Adwanziekenhuis in Bayt Lahiya werd in december 2023 voor de eerste keer gebombardeerd. In oktober 2024 volgde een nieuw bombardement, waarbij twee baby’s om het leven kwamen. Dat leidde een drie maanden durende belegering van het hospitaal in. Israël eiste dat alle patiënten zich op de binnenplaats zouden verzamelen. Dokter Abu Safiya, die het ziekenhuis leidde, weigerde dat. Op zijn weigering volgde nog dezelfde dag een Israëlische drone-aanval op het ziekenhuis, waarbij Ibrahim, de 15-jarige zoon van Abu Safiya, om het leven kwam. De arts vertelde later aan journalisten: ‘Ik weigerde het ziekenhuis te verlaten en mijn patiënten op te offeren, dus heeft het leger me gestraft door mijn zoon te doden.’
Na zijn arrestatie plaatste Israël Abu Safiya vijfentwintig dagen in eenzame opsluiting, de arts kreeg geen toegang tot een advocaat en werd gemarteld. Israël beschuldigt hem en veel andere Palestijnse gevangenen uit de Gazastrook ervan ‘onwettige strijders’ te zijn, het dient geen aanklacht tegen hen in en geeft hen geen proces. Eind 2025 zaten ook ruim drieduizend andere Palestijnen in zogenoemde administratieve detentie; ook zij worden niet in staat van beschuldiging gesteld en krijgen geen proces.
Palestijnen in Israëlische gevangenissen worden ernstig gemarteld, zoals laatst uitgebreid en gedetailleerd is gedocumenteerd in het nieuwste rapport van VN-rapporteur voor Palestina, Francesca Albanese. Over haar rapport, Marteling en genocide’, schreven we hier. Zeer recent kwam een schokkend rapport van Save the Children uit, waarin de systematische praktijk van het martelen van Palestijnse kinderen in Israëlische detentiecentra werd beschreven. Het Israëlische kabinet keurde op 31 maart ook de doodstraf voor Palestijnen goed.
Vorig zomer meldde Ghaid Qassem, de advocaat van Abu Safiya, dat de gezondheid van de arts ernstig achteruit was gegaan. Hij had veertig kilo gewicht verloren door de extreem slechte omstandigheden in de gevangenis. Medische zorg voor zijn hartkwaal wordt geweigerd. Het Lemkin Instituut maakt zich ernstig zorgen om zijn leven, en schrijft:
Veel Palestijnen, onder wie artsen, zijn sinds oktober 2023 in Israëlische gevangenissen overleden. Het exacte aantal is onduidelijk, maar het ligt zeker hoger dan 84 en omvat één minderjarige. Het Lemkin Instituut vreest dat dr. Abu Safiya zich binnenkort bij dit aantal zal voegen. Zijn gezondheid verslechtert snel als gevolg van de onmenselijke omstandigheden waaronder hij in detentie verblijft.
Ook dit zet het instituut in de bredere context van de genocide. Het wijst erop dat negenennegentig procent van de Palestijnen in Israëlische gevangenissen en martelkampen van het mannelijk geslacht is. De seksen scheiden, zegt het instituut, kan onderdeel zijn van genocide als het onderdeel is van het plan een identiteitsgroep uit te roeien; dat verhindert geboorten binnen de groep. Extreme marteling en vernedering, zoals seksueel misbruik, tijdens detentie ondermijnen bovendien de essentiële fundamenten van het leven van een groep, zoals het gezin.
Daarop wees ook Francesca Albanese in haar rapport over marteling: het schrikbewind dat Israël voert, heeft onomkeerbare gevolgen voor de familie van het slachtoffer, voor hun gemeenschap en uiteindelijk voor het hele Palestijnse volk. Dat draagt bij aan de ontmenselijking van de Palestijnen.
Net als Albanese roept het Lemkin Instituut niet alleen Israël maar de hele internationale gemeenschap op de Israëlische regering onder druk te zetten de genocide te stoppen, een einde te maken aan de martelingen en alle politieke gevangenen vrij te laten. The Rights Forum heeft een petitie tegen marteling en roept de Nederlandse regering op eindelijk actie te ondernemen – teken de petitie hier.
