Nieuwsoverzicht / Israël-Palestina in het kort – 6 april

GroenLinks

In de periode-Rutte III voer GroenLinks een op het internationaal recht en de universele mensenrechten geënte koers. De fractie, met buitenlandwoordvoerder Bram van Ojik, keerde zich in haar stemgedrag krachtig tegen de Israëlische bezetting en kolonisering van Palestijns gebied. In haar verkiezingsprogramma pleit de partij voor bevriezing van het EU-Israël Associatieverdrag indien Israël het recht blijft schenden. Van Ojik heeft zich niet herkiesbaar gesteld en keert na de verkiezingen van 17 maart 2021 niet in de Tweede Kamer terug.

Opstelling tijdens kabinet-Rutte III

Net als de SP, de Partij voor de Dieren en DENK stemde GroenLinks tegen alle 22 ‘pro-bezettingsmoties’. Op vier na steunde de fractie alle 26 ‘anti-bezettingsmoties’. Twee van die vier hadden betrekking op de erkenning van de Palestijnse staat. In eerdere gevallen steunde GroenLinks die erkenning juist wel.

Een andere motie waar de fractie – in tegenstelling tot partijen als de SP, de Partij voor de Dieren en DENK – tegen stemde, riep op tot een verbod op Nederlandse economische relaties met nieuwe Israëlische nederzettingen. Ook stemde GroenLinks tegen een motie die Israël bekritiseerde vanwege zijn vaccinatiebeleid, dat voorzag in voortvarende inenting van de Israëli’s, maar de onder bezetting levende Palestijnse bevolking negeerde.

GroenLinks diende zelf slechts één motie in (over de etikettering van producten uit bezette gebieden; de motie werd verworpen), en stelde slechts één Kamervraag. Ook in het debat was GroenLinks minder prominent aanwezig dan bijvoorbeeld de SP, DENK en D66.

Eind 2020 verraste GroenLinks vriend en vijand door, net als overigens coalitiepartij D66 en oppositiepartij 50Plus, een SGP-motie te steunen die opriep tot toepassing van de omstreden IHRA-definitie van antisemitisme als middel voor opsporing en vervolging van vermeende antisemitische uitingen. Tot dat moment hadden GroenLinks, D66 en 50Plus zich consequent tegen de definitie uitgesproken. Eerder bekeerde de PvdA zich al tot de definitie. Drie fracties wijzen de definitie nog altijd principieel af: SP, Partij voor de Dieren en DENK.

In februari 2019 nam het GroenLinks-congres een motie aan waarin BDS werd omschreven als ‘geoorloofd middel om de Palestijnen te helpen in hun strijd voor rechtvaardigheid’. De partij schaarde zich niet zelf achter de BDS-beweging, maar werd niettemin doelwit van een zware lastercampagne uit de hoek van de zogenoemde Israël-lobby, waarin beschuldigingen van antisemitisme centraal stonden. De indruk bestaat dat de fractie onder die druk de IHRA-motie van de SGP steunde, en op punten zoals de erkenning van de staat Palestina haar mening heeft bijgesteld.

Verkiezingsprogramma

Uit het verkiezingsprogramma:

In het Israëlisch-Palestijnse conflict streven we naar een rechtvaardige tweestatenoplossing. Geweld brengt in dit asymmetrisch conflict deze oplossing niet dichterbij. We maken ons hard tegen het disproportionele geweld en de intimidatie door Israël, de annexatie van Palestijns grondgebied door de bouw van nederzettingen en de economische belemmeringen, die de Palestijnen hard raken en duurzame vrede in de weg staan.  

Nederland pleit voor opschorting van het associatieverdrag tussen de Europese Unie en Israël, zolang Israël doorgaat met ernstige schendingen van het internationaal recht. Nederland erkent Palestina als staat en dringt er bij het Palestijns leiderschap op aan om vrije verkiezingen te organiseren. Producten uit nederzettingen in bezet Palestijns gebied moeten herkenbaar zijn aan hun etiket.