Selecteer een pagina

Achtergronden

Tweede Kamer

VVD

Gedoogt en faciliteert de bezetting van Palestina

De VVD is traditioneel sterk pro-Israël. Ter illustratie: VVD-prominent John Manheim was jarenlang voorzitter van de interne VVD-commissie buitenland en tegelijkertijd bestuursvoorzitter van de Israël-lobbyorganisatie CIDI. Op dit moment is Manheim Honorair Consul van Israël. De persoonlijke medewerker van Han ten Broeke, de VVD-buitenlandwoordvoerder in de Tweede Kamer, is Joël Serphos, voormalig voorzitter van de CIDI-jongerenorganisatie CiJo. Zo zijn de VVD en de zogeheten Israël-lobby innig verstrikt.

In woord steunt de VVD de tweestatenoplossing, maar in daad bestendigt zij de status quo. Dat betekent: Israël kan de bezetting en de uitbreiding van de nederzettingen ongehinderd voortzetten, terwijl de Palestijnen de onderliggende partij blijven. De VVD is dan ook fel gekant tegen erkenning van de staat Palestina, en bevordert economische projecten in Palestina die de bezetting verduurzamen.

Opstelling tijdens kabinet-Rutte II

Van 2012 tot 2017 vormden VVD en PvdA een regering: het kabinet-Rutte II. Op het dossier-Israël/Palestina verschilden de standpunten van beide partijen sterk. De PvdA heeft zich hard gemaakt voor een daadkrachtig beleid, waarin het internationaal recht leidend is. De VVD heeft dat consequent geblokkeerd. Bijvoorbeeld toen de vraag speelde of Nederland de staat Palestina gaat erkennen.

Onder buitenlandwoordvoerder Han ten Broeke is de VVD-opstelling tijdens Rutte-II verrechtst. Afgezien van een enkele kritische Kamervraag in 2013 over een nieuwe nederzetting, heeft Ten Broeke Israëls belangen en beleid consequent versterkt.

De VVD heeft effectieve maatregelen tegen het nederzettingenbeleid tegengehouden. Dat roept de vraag op of de VVD de tweestatenoplossing daadwerkelijk steunt. In 2016 keerde Ten Broeke zich zelfs tegen handhaving van Europese etiketteringsrichtlijnen voor producten uit nederzettingen.

In het Midden-Oosten Vredesproces heeft Ten Broeke telkens aangedrongen op ‘bilaterale onderhandelingen zonder voorwaarden’, een onderhandelingsopzet die de ongelijkheid tussen Israël en de Palestijnen bestendigt en Israël ruimte biedt om nederzettingen te blijven bouwen. De VVD is een drijvende kracht achter de intensivering van de betrekkingen met Israël, zonder dat Israël aan voorwaarden wordt onderworpen. Zij versterkt bovendien de kwalijke campagne van SGP en ChristenUnie tegen de geweldloze BDS-beweging.

Kamervragen

De VVD heeft tijdens Rutte-II 24 keer Kamervragen over Israël-Palestina gesteld. In zestien gevallen was de VVD eerste indiener, in acht gevallen tekende ze mee met Kamervragen van SGP en ChristenUnie. Vaak stelde de VVD vragen die geënt waren op Israëls politieke belangen, zoals: geen Europese maatregelen tegen de nederzettingen, de internationale boycot van Hamas bestendingen en minder kritiek van de VN op Israëls schendingen van het internationaal recht.

Overzicht van alle Kamervragen van de VVD tijdens Rutte-II

Moties

Partijen dienen moties in om het kabinetsbeleid te beïnvloeden. Dat geldt ook voor regeringspartijen. Tijdens Rutte-II heeft de VVD twee moties over Israël-Palestina ingediend: één tegen de etikettering van nederzettingenproducten, de andere tegen de BDS-beweging.

In de periode-Rutte II hebben we 55 moties geregistreerd die, op grond van hun oproep aan de regering, als vóór of tegen de Israëlische bezetting te classificeren zijn. Voor de moties ‘pro-bezetting’ (31 stuks) geldt in algemene zin: die bevorderen beleid dat de bestaande situatie van ongelijkheid en rechteloosheid bestendigt en de bezetting en nederzettingen ten goede komt. Voor de moties ‘anti-bezetting’ (24 stuks) geldt: die willen de status quo van ongelijkheid en rechteloosheid juist doorbreken en voorzien in maatregelen tegen de bezetting en nederzettingen.

Alle partijen stemmen over de ingediende moties. Voor de 55 moties hebben we het stemgedrag per partij geregistreerd. De VVD zit in het pro-bezettingsblok in de Tweede Kamer: zij heeft zes van de 31 pro-bezetting moties (19 procent) gesteund, en geen enkele anti-bezettingsmotie.

Meer informatie over Kamervragen, moties en zetelverdeling

Verkiezingsprogramma

Het verkiezingsprogramma van de VVD zegt niets over de kwestie-Palestina/Israël. Het refereert slechts één keer aan de internationale rechtsorde: ‘Het Nederlandse belang moet leidend zijn, waarbij we tegelijkertijd streven naar een internationale rechtsorde die zorgt voor rust en stabiliteit. De uitkomst telt, niet de mooie woorden daaromheen. Als we bij het veiligstellen van strategische belangen zaken moeten doen met ondemocratische regimes met een ander wereldbeeld, dan moeten we dat niet schuwen.’

Het standpunt op de VVD-website ten aanzien het internationaal recht zegt dat ‘Nederland zich altijd [moet] uitspreken voor recht en veiligheid’, maar plaatst het Nederlandse eigenbelang voorop.