Het lichaam van de 80-jarige Hussein Asasa lag nog niet in de grond of extremistische kolonisten gingen aan de slag om het op te graven. De begraafplaats ligt op de heuvel ten oosten van het Palestijnse dorpje Anza, pal naast de illegale nederzetting Sa-Nur op de door Israël bezette Westelijke Jordaanoever.
Dit incident, ruim anderhalve maand geleden, was een direct gevolg van wat op 21 maart 2023 plaatsgevond. Toen stemde het Israëlische parlement in met de gedeeltelijke afschaffing van de Israëlische ‘Ontruimingswet’ uit 2005, die kolonisten verbood zich op te houden in het noorden van de Westoever. In dat kader werden destijds vier afgelegen, kleine nederzettingen – Sa-Nur, Homesh, Ganim en Kadim – ontruimd. De afschaffing van de wet in 2023 maakte het mogelijk dat kolonisten zich opnieuw in de vier genoemde nederzettingen mochten gaan vestigen.
Kolonisten nooit vertrokken
Ondanks het wettelijke verbod is een aantal extremistische inwoners van Homesh – gelegen op een heuveltop op minder dan tweehonderd meter van het Palestijnse dorp Burqa – nooit vertrokken. Een groep ultrareligieuze activisten bleef proberen de yeshiva, een religieus joods studiecentrum, voort te zetten als symbool van terugkeer naar Homesh. Daar stond alleen de betonnen watertoren nog, door extremisten knaloranje geschilderd om hun eisen kracht bij te zetten.
Ooit moesten nederzettingsprojecten binnen de Israëlische planningsstructuur verschillende goedkeuringsniveaus doorlopen. De ultranationalistische minister van Financiën Bezalel Smotrich heeft er echter voor gezorgd dat daarover in Israël geen politiek debat meer wordt gevoerd en dat er geen rechtbank meer aan te pas komt.
Sinds begin 2023 heeft de Israëlische regering 103 nieuwe nederzettingen goedgekeurd, net zoveel als in de afgelopen 22 jaren samen. Het gaat hierbij om 51 volledig nieuwe nederzettingen, 35 gelegaliseerde illegale buitenposten en 17 ‘wijken’ van bestaande nederzettingen die een zelfstandige status krijgen.
De voormalige inwoners van de vier ontruimde nederzettingen, verenigd in de beweging Homesh First, organiseerden marsen en brachten eten naar de zeloten in de yeshiva. Ze deden dit met politieke steun; het afgelopen decennium kwamen steeds meer ministers en parlementariërs langs om hun steun te betuigen.
Onder hen waren onder meer Limor Son HarMelech, plaatsvervangend voorzitter van het Israëlische parlement (de Knesset) en lid van de extreemrechtse partij Otzma Yehudit van de extreemrechtse minister Itamar Ben-Gvir; Yossi Dagan, sinds 2015 hoofd van de Regionale Raad van Samaria (de Israëlische benaming voor het noorden van de Westelijke Jordaanoever) en leider van de radicale rechterflank van Netanyahu’s Likud-partij; ook van de partij was Tuvia Smotrich, jongere broer van minister van Financiën Bezalel Smotrich.
‘Jurisdictiegebied’
Op initiatief van minister Smotrich stelde Avi Bluth – de hoogste officier op de Westoever en opgegroeid in de religieuze nederzetting Halamish ten noordwesten van Ramallah – begin dit jaar per militair decreet een ‘jurisdictiegebied’ in. Daarmee ontstond het nieuwe Homesh – dubbel zo groot als het voor zijn ontruiming was geweest.
Na Homesh 2.0 was nederzetting Sa-Nur aan de beurt. Daar werd in april een ceremonie gehouden om te vieren dat er zestien stacaravans waren geplaatst als eerste aanzet voor in totaal 126 woningen. Innig tevreden legerofficieren, leiders van kolonistenorganisaties en parlementsleden feliciteerden elkaar. Zes ministers, onder wie Smotrich en Orit Strock (Nederzettingen), hielden toespraken. En ondanks de oorlog met Iran nam minister van Defensie Israel Katz ruim de tijd om een mezuza (een kokertje met een stukje perkament met een bijbelse tekst) op de deurpost van de stacaravan van Yossi Dagan te schroeven.
Ook op de plekken waar zich eerder de nederzettingen Kadim en Ganim bevonden wordt door Israël weer volop gebouwd. En gesloopt: alle Palestijnse constructies die zich in de buurt bevinden, worden neergehaald.
Geïnfiltreerd door zionistische fanatici
Bezalel Smotrich drong al in 2016 aan op annexatie van grote delen van de Westelijke Jordaanoever. Sinds de aanslagen door Hamas op Zuid-Israël in oktober 2023 werd dat streven geïntensiveerd. Behalve de herbouw van de vier voormalige nederzettingen heeft de Israëlische regering ook de bouw van 14 nieuwe nederzettingen in het noorden van de Westelijke Jordaanoever goedgekeurd. Zo wordt de illegale kolonisering van Palestijns land aangejaagd door extremistische religieuze zionisten.
Niet alleen de Israëlische politiek is door die fanatici geïnfiltreerd. Ook in het leger worden steeds meer sleutelfuncties vervuld door radicale kolonisten-militairen. Zoals Avi Bluth en en zijn tweede man Kobi Heller, een fervent religieus zionist en oud-student van een yeshiva in een voormalige nederzetting in de Gazastrook.
Als gevolg hiervan is het gebruik van extreem geweld genormaliseerd. Sinds begin vorig jaar past het bezettingsleger zijn ‘Gazadoctrine’ toe op de Westoever: massale ontheemding van Palestijnse burgers, grootschalige verwoesting van vitale infrastructuur, en disproportioneel geweld zijn dagelijkse kost. Zo heeft Israël tienduizenden Palestijnen uit de vluchtelingenkampen van Tulkarm en Jenin verdreven en hen verboden naar hun huizen terug te keren. Human Rights Watch noemt dit een misdaad tegen de menselijkheid.
Israël blaast Oslo-akkoorden op
Daar blijft het niet bij. Zo heeft het Israëlische leger een militaire post gebouwd op een heuvel die uitkijkt over het vluchtelingenkamp van Jenin. Dit gebeurt in het zogeheten A-gebied, dat volgens de Oslo-akkoorden onder volledig gezag van de Palestijnse Autoriteit valt. ‘Israël blaast de Oslo-akkoorden eenzijdig op’, zei de gouverneur van Jenin hierover tegen The New York Times. ‘Het doet alsof er geen overeenkomsten tussen ons bestaan.’ En zo is het: op amper anderhalve kilometer van het kamp in Jenin bouwt Israël aan de nederzetting Kadim.
In het vluchtelingenkamp van Tulkarm heeft Israël honderden woningen plat gebulldozerd om er wegen aan te leggen waarop twee militaire voertuigen naast elkaar kunnen rijden. Net als in Jenin hebben de vluchtelingen in Tulkarm nauwelijks bezittingen kunnen meenemen voor ze werden verdreven.
Nieuwe wegen, nieuwe militaire posten
Omdat de nieuwe nederzettingen pal naast Palestijnse dorpen en steden liggen, is de kans groot dat de kolonisten wegen door het A-gebied zullen aanleggen om hun nederzettingen met elkaar te verbinden. Op een kaart die Yossi Dagan toonde, maar ook in het campagnemateriaal van het ministerie van Nederzettingen, is een dergelijke weg al ingetekend tussen de nederzettingen Emek Dotan en Noa.
Nieuwe nederzettingen moeten door het bezettingsleger worden beschermd. Dus duiken in het noorden van de Westoever overal militaire posten op. Behalve in het vluchtelingenkamp van Jenin worden op diverse andere plaatsen acht meter hoge betonnen platen en wachttorens opgetrokken, zoals in het noordelijke dorpje Arraba waarover The Rights Forum eerder schreef.
Ter legitimering van zijn brute gedrag beweert Israël dat het op de Westoever ‘terrorisme’ wil uitroeien. Als gevolg van de symbiose tussen het bezettingsleger en extremistische kolonisten, het toenemend aantal kolonistenpogroms, de voortdurende razzia’s door het bezettingsleger, het door landroof al maar krimpende Palestijnse land, de roof van natuurlijke hulpbronnen, de tegen de duizend checkpoints en controleposten en het systematische gebrek aan vrijheid en veiligheid, zullen Palestijnen op de Westbank uiteindelijk geen andere oplossing zien dan zich met geweld te verzetten. Alleen is dat geen terrorisme, maar gelegitimeerd verzet , zoals The Rights Forum al eerder beschreef.
