Bij een inval van het Israëlische leger in vluchtelingenkamp Qalandiya, ten noorden van Jeruzalem, is een 16-jarige jongen gedood en zijn tientallen mensen gewond geraakt. Volledige ontruiming van het kamp wordt gevreesd.
Het Israëlische leger heeft afgelopen week een grote operatie uitgevoerd in het vluchtelingenkamp Qalandiya, ten noorden van Jeruzalem. Militairen vielen huizen binnen, pakten tientallen Palestijnen op en er werd een uitgaansverbod ingesteld.
Volgens de Palestijnse journalist Mariam Barghouti past de operatie in een bredere campagne waarbij vluchtelingenkampen op de Westelijke Jordaanoever worden ontruimd, en mogelijk ook Qalandiya doelwit wordt.
De inval begon op woensdagochtend voor zonsopgang, meldde het Palestijnse nieuwsagentschap Wafa. Het bezettingsleger rolde met zwaar materieel het kamp, waar zo’n tienduizend mensen wonen, binnen en begon met razzia’s en huiszoekingen. De 16-jarige Walid Abu Sneineh werd gedood door het leger bij protesten tegen de inval.
Eén familie werd gedwongen haar huis te verlaten. Een journalist die de inval versloeg werd zwaar mishandeld. Vrijdag trok het leger zich terug en stond het aantal gewonden in het kamp en in het dorp Kafr Aqab (dat tegen het kamp aanligt en onderdeel was van de operatie) op 51.
De doorgaande weg langs het kamp, die van Jeruzalem naar Ramallah loopt, werd gesloten. Dat zorgde ook voor problemen bij het checkpoint Qalandiya, waar de meeste Palestijnen alleen met speciale toestemming doorheen mogen: die toestemmingen werden ingetrokken, en Palestijnse ambulances kwamen vast te staan.
Volgens journalist Barghouti, die vanuit Ramallah werkt, is de inval onderdeel van het grotere Israëlische plan om de bezette Westelijke Jordaanoever te annexeren. ‘Het aantal illegale nederzettingen in het gebied wordt uitgebreid en daar is infrastructuur voor nodig’, zegt ze in een telefonisch gesprek met The Rights Forum. ‘Qalandiya is strategisch gelegen, het is de levensader van de Westoever, en daarom cruciaal. Het leger helpt om het hele landschap te herstructureren.’
Nieuwe nederzettingen en nederzettingenprojecten, zoals het beruchte E1, zullen de Westelijke Jordaanoever in tweeën breken en het Palestijnen onmogelijk maken te reizen tussen het zuidelijke en het noordelijke deel. Het bezette Oost-Jeruzalem wordt dan een geïsoleerde enclave.
De inval in Qalandiya is volgens Barghouti een voorbode van de totale ontruiming van het kamp. Dat gebeurde begin vorig jaar al bij vluchtelingenkampen in Jenin, Tulkarem en Nur Shams. In deze kampen woonden de Palestijnen die tijdens de Nakba van 1948 uit hun dorpen werden verdreven, en hun nakomelingen.
Volgens het internationaal recht hebben zij recht op terugkeer naar het land waarvan zij werden verdreven. Daarin ligt volgens Barghouti een andere reden voor de verwoesting en ontruiming van vluchtelingenkampen: ‘Israël wil het hele concept van vluchtelingschap uitwissen. Als er geen vluchtelingen meer zijn, hebben ze ook geen recht op terugkeer.’
De grootschalige ontruiming en verwoesting van vluchtelingenkampen is bovendien ook in ander opzicht in strijd met het internationaal recht. Als bezettende macht is Israël verplicht de Palestijnse burgerbevolking te beschermen. Gedwongen verplaatsing en de vernietiging van woningen zonder absolute militaire noodzaak zijn verboden.
Human Rights Watch stelde na onderzoek dat de ontruiming van deze kampen neerkomt op etnische zuivering en misdaden tegen de menselijkheid.
Vooralsnog zijn er geen mensen uit kamp Qalandiya vertrokken: het kamp is afgesloten en er geldt een uitgaansverbod. Volgens Barghouti zijn er ook nog geen bevelen uitgevaardigd voor mensen om te vertrekken. Als dat wel gebeurt, waar kunnen mensen dan naartoe?
Barghouti: ‘Nergens naartoe. En dat is precies de bedoeling van Israël: ze maken het leven van burgers steeds moeilijker, de ruimte waar mensen kunnen verblijven krimpt.’ Ze ziet de gevolgen op straat: er zijn meer dakloze mensen, hele families bivakkeren in tenten of scholen.
Ook voor hulp kunnen de ontheemde vluchtelingen nergens terecht. De Palestijnse Autoriteit, die delen van de Westoever formeel bestuurt, heeft beperkte invloed. Mensenrechtenorganisaties is het werk onder Israëlische druk onmogelijk gemaakt.
Het verhaal komt bovendien maar nauwelijks naar buiten. Journalisten van buiten kunnen Qalandiya niet in om verslag te doen. Buitenlandse media pikken het niet op. Ook politieke reacties blijven uit. ‘Er komt geen enkele reactie, terwijl de situatie urgent is,’ zegt Barghouti.
