VN publiceert update van lijst met bedrijven die bijdragen aan Israëls illegale nederzettingen

Op de herziene lijst staan 214 bedrijven, waaronder het Nederlandse Booking. Ook bevat de lijst namen van internationale bedrijven die in Nederland actief zijn of hier producten verkopen.

Wijngaard bij de illegale Israëlische nederzetting Shilo, gelegen op de door Israël sinds 1967 bezette Westelijke Jordaanoever. Wijnen uit deze en andere nederzettingen in bezet Palestina (en Syrië) mogen in Nederland sinds 22 september niet meer worden verhandeld. © Nir Alon via Alamy

Op 25 september publiceerde het bureau van de Hoge VN-Commissaris voor de Mensenrechten (OHCHR) een update van de lijst met bedrijven die bijdragen aan Israëls illegale nederzettingen in bezet Palestina. Op de herziene lijst staan 214 voornamelijk Israëlische bedrijven.

De VN publiceert de lijst als waarschuwing om geen zaken te doen met de genoemde bedrijven en te verzekeren dat die geen deel uitmaken van bestaande of nieuwe handelsketens. De eerste versie verscheen in 2020 en bevatte 112 namen van bedrijven; 15 daarvan werden in 2023 bij een herziening geschrapt.

In mei 2024 kondigde het OHCHR aan 596 bedrijven in het vizier te hebben. Daarvan werden er 215 beoordeeld voor de in september 2025 verschenen update, resulterend in 68 toevoegingen aan de lijst. Voor de nu verschenen herziening werden 126 bedrijven beoordeeld, waarvan er 61 aan de lijst werden toegevoegd.

Booking.com

Het enige Nederlandse bedrijf op de lijst is Booking.com, dat op zijn website accommodaties te huur aanbiedt in illegale Israëlische nederzettingen in bezet Palestina. Volgens recent onderzoek door de Amerikaanse organisatie Ekō betreft het 41 accommodaties verspreid over 14 illegale nederzettingen. De Israëlische kolonisering van bezet gebied geldt onder internationaal recht als oorlogsmisdaad.

In november 2023 deed The Rights Forum samen met ELSC, SOMO en Al-Haq aangifte tegen Booking wegens het witwassen van inkomsten uit oorlogsmisdaden – een strafbaar feit. Bijna drie jaar later heeft het Openbaar Ministerie daar echter nog geen vervolg aan gegeven. In april startten The Rights Forum en haar partners daarom een zogeheten artikel 12-procedure. Daarmee wordt het gerechtshof gevraagd om zelf te beoordelen of de aangifte tot vervolging moet leiden.

In mei van dit jaar bleek uit onderzoek door The Rights Forum dat Booking tussen 2010 en 2025 in Nederland 4,6 miljard euro aan korting op zijn belastingverplichtingen werd verleend. Vanwege die gunstige regeling laat het Amerikaanse moederconcern Booking Holdings het leeuwendeel van zijn wereldwijde omzet in Nederland belasten. Ook Booking Holdings staat op de VN-lijst.

Actief in Nederland

Op de lijst staan ten minste drie bedrijven die ook in Nederland actief zijn: het Spaanse spoorbedrijf CAF en de Israëlische bedrijven Egged (busdiensten via dochter EBS) en Hadiklaim (dadels en landbouwproducten via dochter Palm Fruits BV). Daarnaast staan Israëlische bedrijven op de lijst waarvan in Nederland producten worden verkocht. Daaronder opnieuw Hadiklaim (Medjoul-dadels) en Ahava (Dode Zee-cosmetica; verkocht door Douglas, Bol.com, De Online Drogist en andere retailers).

Er staan maar liefst negen Israëlische wijnhuizen op de VN-lijst staan: Arza, Baron, Gat Shomron, Gush Etzion, Jerusalem, Psagot, Shilo, Tanya en Teperberg. De fraude via het foutief labelen als Made in Israel van dergelijke wijnen is goed gedocumenteerd. Desondanks worden wijnen van sommige van deze wijnhuizen verkocht door onder meer Wijnbox.nl, Israëlwijn.nl en Shalom voor Israël.

Verbod op handel

In juni van dit jaar verscheen het door de organisatie Global Echo samengestelde rapport Importing Occupation waarin de fraude met EU-importregels wordt gedocumenteerd. Daaruit blijkt dat producten uit Israëlische nederzettingen op grote schaal gesubsidieerd op de Europese markt terecht komen. Nederland is de belangrijkste bestemming.

Sinds 22 september is de handel in (en verkoop van) producten uit de illegale Israëlische nederzettingen in Nederland verboden. Overtredingen van het verbod kunnen worden gemeld bij de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit.

© 2007 - 2026 The Rights Forum / Privacy Policy