Hoe Booking.com 4,6 miljard euro aan Nederlandse subsidie kon opstrijken
Booking.com blijkt sinds 2010 4,6 miljard korting op zijn belastingverplichtingen te hebben ontvangen, á raison van 265 euro per Nederlander. Dat terwijl het bedrijf verdient aan oorlogsmisdaden in bezet Palestina en in Nederland is aangeklaagd voor witwassen.
Tijdens een Tweede Kamerdebat afgelopen april stelde Laurens Dassen (Volt) iets opmerkelijks aan de orde. Verbijsterd constateerde hij dat het uiterst vermogende Booking.com over 2025 naar verluidt 600 miljoen euro aan belastingvoordeel zou hebben genoten. Deze waanzin moet direct stoppen, betoogde hij. The Rights Forum onderzocht de kwestie.
Booking.com en Booking Holdings
Vrijwel iedereen kent Booking.com. Het bedrijf is berucht: het biedt op zijn online platform accommodaties (hotels, appartementen, huizen) te huur aan van Israëlische kolonisten in illegale nederzettingen in door Israël bezet Palestina. Volgens onderzoek door de Amerikaanse organisatie Ekō betreft het 41 accommodaties verspreid over 14 illegale Israëlische nederzettingen. Booking.com verdient zo aan activiteiten op gestolen Palestijns land, en wordt ervan beschuldigd die inkomsten via Nederland wit te wassen.
Aangifte tegen Booking.com
Booking.com ligt al jaren onder vuur vanwege de verhuur van illegale Israëlische accommodaties op gestolen Palestijns land. The Rights Forum tracht het bedrijf juridisch ter verantwoording te roepen, maar ondervindt tegenwerking.
Booking verdient aan oorlogsmisdaden
Al sinds 1967 verdrijft Israël de Palestijnse inwoners van Oost-Jeruzalem en de Westelijke Jordaanoever om hun land te koloniseren. Intussen leven ten minste 750.000 Israëlische (en andere, ook Nederlandse) kolonisten in honderden illegale nederzettingen en zogenoemde ‘buitenposten’ in bezet gebied. In april kondigde Israël de bouw van 34 nieuwe nederzettingen aan.
De kolonisering geldt onder internationaal recht als oorlogsmisdaad, waaraan Booking.com bijdraagt en waar het van profiteert. Daarom werd het moederbedrijf in februari 2020 door de VN op een zwarte lijst geplaatst, waarop inmiddels zowel Booking Holdings als Booking.com staan. Alleen al die nominatie valt niet te rijmen met de miljardensubsidie die Booking in Nederland ontvangt.
Aangifte en artikel 12-procedure
In november 2023 deed The Rights Forum samen met ELSC, SOMO en Al-Haq aangifte tegen Booking wegens het witwassen van inkomsten uit oorlogsmisdaden – een strafbaar feit. Tweeënhalf jaar later heeft het Openbaar Ministerie daar echter nog geen vervolg aan gegeven.
In april startten The Rights Forum en haar partners daarom een zogeheten artikel 12-procedure. Daarmee wordt het gerechtshof gevraagd om zelf te beoordelen of de aangifte tot vervolging moet leiden. Om de kosten van de procedure te dekken is een crowdfundingactie gestart.
Oordeel Internationaal Gerechtshof
De aangifte tegen Booking kreeg op 19 juli 2024 een geweldige steun in de rug. Toen oordeelde het Internationaal Gerechtshof dat Israëls aanwezigheid in Oost-Jeruzalem en op de Westoever inbreuk maakt op het Palestijnse recht op zelfbeschikking en op het verbod op de toeëigening van land met geweld – en dus illegaal is.
Het Gerechtshof droeg de internationale gemeenschap – vooral staten die nauwe banden met Israël onderhouden – op om economische relaties te verbieden voor zover die bijdragen aan Israëls illegale aanwezigheid in Palestina (zie paragraaf 278, pagina 76). Ondanks die juridische verplichting heeft Nederland – nota bene gastland van het Gerechtshof – het gevraagde verbod nog steeds niet ingesteld. Sterker, over 2024 en 2025 ontving Booking belastingvoordelen van ruim 1,2 miljard euro.
Uitbreiding illegale accommodaties
In vervolg op het oordeel van het Gerechtshof gaf de VN Israël de opdracht om zich vóór 18 september 2025 volledig terug te trekken uit bezet gebied, dat te herstellen naar de situatie van voor de bezetting, en de Palestijnse bevolking schadeloos te stellen. Israël heeft de bezetting en kolonisering sindsdien verder geïntensiveerd.
Ook Booking heeft het oordeel van het Internationaal Gerechtshof genegeerd, ook al is dat wel degelijk op zijn activiteiten van toepassing. Intussen heeft het bedrijf – in de pas met Israëls voortrazende kolonisering – zijn aanbod van illegale kolonistenaccommodaties verder uitgebreid.
In Nederland wordt die ‘innovatieve’ bedrijfsvoering beloond met een forse subsidie.
Lees verderLees minder
Het hoofdkantoor van het van oorsprong Nederlandse Booking.com staat van oudsher in Amsterdam, maar het bedrijf is sinds 2005 in Amerikaanse handen. Het vormt het vlaggenschip van Booking Holdings dat actief is onder elf merknamen, waaronder – naast Booking.com – Agoda, Priceline, Kayak, Cheap Flights en Rentalcars.com.
Booking Holdings heeft zijn hoofdkantoor in Norwalk, Connecticut, en telt wereldwijd bijna 25.000 werknemers. Het aan de technologiebeurs Nasdaq genoteerde bedrijf staat op de 166e plaats van de Fortune 500 – de lijst van de 500 grootste Amerikaanse bedrijven qua omzet. De aandelen zijn grotendeels in handen van institutionele beleggers als Vanguard, BlackRock en JPMorgan.
Bookings geldstromen
Hoewel Booking Holdings naar eigen zeggen actief is in ruim 220 landen, laat het de bulk van zijn inkomsten in Nederland belasten . ‘Alle wereldwijde inkomsten stromen rechtstreeks naar het hoofdkantoor [van Booking.com] in Amsterdam’, schreef Quote in april 2019 op basis van eigen onderzoek (lees hier de volledige versie). Dat heeft een reden: de Amerikaanse holding ontvangt in Nederland een substantiële korting op zijn winstbelasting. Die dankt het aan een gunstige regeling: de zogeheten ‘innovatiebox’.
Wat is de innovatiebox?
De ‘innovatiebox’ is een in 2010 opgetuigde fiscale subsidieregeling waarmee de overheid innovatie wil aanjagen en innovatieve bedrijven voor Nederland wil behouden. Bedrijven die tot de regeling worden toegelaten betalen minder belasting over hun winst op ‘innovatieve activiteiten’: in plaats van 19 procent (over een winst tot en met 200.000 euro) en 25,8 procent (over hogere winst) betalen zij slechts 9 procent. In totaal maken circa 3.000 bedrijven gebruik van de regeling. Het kabinet heeft er voor 2026 een kleine drie miljard euro voor gereserveerd.
Uit recent onderzoek van Trouw en Het Financieele Dagblad bleek dat slechts drie bedrijven maar liefst 91 procent van het beschikbare budget over 2025 toucheerden. ASML, Booking Holdings en de Amerikaanse farmaceut MSD kregen een gezamenlijke korting op hun winstbelasting van 2,7 miljard euro. Rond MSD, dat al tien jaar bezig is zich uit Nederland terug te trekken, is een schandaal ontstaan, en ook de innovatiebox ligt onder vuur.
Lees verderLees minder
Uit het onderzoek van Quote bleek dat Booking Holdings van 2010 tot en met 2018 een belastingvoordeel genoot van opgeteld 1,8 miljard euro, waarvan 385 miljoen euro in 2018. Daarna verdween de kwestie uit beeld, totdat Laurens Dassen vorige maand aan de bel trok. Dat vormde de aanleiding voor The Rights Forum om de jaren vanaf 2019 onder de loep te nemen.
Miljarden belastingvoordeel
Uit ons onderzoek blijkt dat Booking niet ‘alle inkomsten’ via het Amterdamse kantoor sluist, zoals Quote schreef, maar wel het grootste deel. Van 2019 tot en met 2025 liet Booking Holdings gemiddeld 78,7 procent van zijn inkomsten in Nederland belasten. Het ‘innovatieve deel’ hiervan werd belast binnen de innovatiebox, leidend tot een toegekend belastingvoordeel van 2,812 miljard euro.
Ter illustratie: in 2025 bedroegen de inkomsten van de holding ruim 26,9 miljard dollar (23,8 miljard euro). Ruim 80 procent (21,7 miljard dollar) werd in Nederland belast, resulterend in een belastingvoordeel van 747 miljoen dollar (661 miljoen euro).
De netto winst van de holding over 2025 bedroeg 5,4 miljard dollar (4,6 miljard euro). In de door ons onderzochte zeven jaar boekte de holding een netto winst van opgeteld 24,7 miljard dollar (22,9 miljard euro). Ook zonder het Nederlandse belastingvoordeel is sprake van exceptionele winstgevendheid.
Booking Holdings Inc.
In Nederland verkregen belastingkorting, 2019-2025
wdt_ID
Jaar
USD
Koers
EUR
Bron
1
2019
443
0,893
396
p. 103
2
2020
79
0,876
69
p. 121
3
2021
230
0,845
194
p. 115
4
2022
452
0,949
429
p. 110
5
2023
544
0,925
503
p. 104
6
2024
607
0,924
560
p. 85
7
2025
747
0,885
661
p. 77
Totale belastingkorting in dollars: $ 3.102
Totale belastingkorting in euro’s: € 2.812
Bedragen in miljoenen dollars/euros • Verrekening op basis van de gemiddelde jaarkoers van de Europese Centrale Bank (ECB) • Bron: door Booking Holdings bij de Amerikaanse Securities and Exchange Commission (SEC) ingediende jaarverslagen (Form K-10) voor 2019, 2020, 2021, 2022, 2023, 2024 en 2025.
Opgeteld bij het door Quote aan het licht gebrachte bedrag van 1,8 miljard euro genoot Booking van 2010 tot en met 2025 een belastingvoordeel van 4,612 miljard euro. Op die manier subsidieerde elke Nederlander het bedrijf met gemiddeld ruim 265 euro (uitgaand van een gemiddeld inwonertal van 17,35 miljoen).
‘Legale belastingontwijking’
Er bestaan al langer vragen over het feit dat een uiterst winstgevende Amerikaanse holding, in handen van institutionele beleggers, in Nederland enorme belastingvoordelen geniet. De constructie rond Booking Holdings heeft veel weg van belastingontwijking. Voormalig Tweede Kamerlid en Europarlementariër Paul Tang (PvdA) voerde jarenlang een verbeten strijd tegen deze praktijk, waarbij geen belasting wordt betaald in de landen waar de omzet wordt behaald, maar in het land met het gunstigste belastingklimaat.
Woede en navorderingen
De gang van zaken leidde tot woede in landen waar Booking inkomsten genereert waarover het in Nederland belasting betaalt – met navorderingen en aanklachten tot gevolg. Begin 2023 trof Booking in Frankrijk een minnelijke schikking van 153 miljoen euro na te zijn beschuldigd van belastingontwijking in de jaren 2006 tot 2018. Eind 2023 schikte het in Italië voor 94 miljoen euro na te zijn beschuldigd van ontduiking van btw-betalingen tussen 2013 en 2019. In Turkije kreeg Booking een naheffing opgelegd van 71 miljoen euro voor belastingontwijking tussen 2012 en 2017.
Het chagrijn is wereldwijd. Quote citeert een Australiër die voorrekent dat Booking jaarlijks tussen de 100 en 200 miljoen dollar aan inkomsten uit zijn land wegsluist om die in Nederland te laten belasten. Hij vergelijkt Nederland met belastingparadijzen als Singapore en de Bahama’s. Booking zelf houdt vol zich overal aan de regels te houden.
Lees verderLees minder
De korting via de innovatiebox is in de praktijk ‘een middel geworden om legaal belasting te kunnen ontwijken’, aldus Tang al in 2018. In maart van dat jaar nam het Europees Parlement een door hem ingediende motie aan, waarin Nederland als belastingparadijs werd bestempeld.
Falend ontmoedigingsbeleid
Daarnaast staat de subsidie haaks op het zogeheten ‘ontmoedigingsbeleid’. Daarmee zegt de regering activiteiten in (of ten bate van) Israëls illegale nederzettingen in bezet Palestijns gebied te ‘ontmoedigen’. Maar in de praktijk worden die activiteiten gedoogd of zelfs aangemoedigd, bleek in 2023 uit onderzoek van The Rights Forum en SOMO, waarover we uitgebreid publiceerden.
‘Beetje prettige regelgeving vanuit Den Haag’
Het regeringsbeleid dat handel met Israëls illegale nederzettingen ‘ontmoedigt’ is een façade waarachter die handel juist gedoogd en zelfs gepromoot wordt. Dat blijkt uit documenten die in 2023 door The Rights Forum en SOMO werden verkregen middels een Woo-verzoek. We wijdden er de volgende publicaties aan:
Uit dat onderzoek bleek onder meer hoe Booking.com achter de schermen bewust uit de wind werd gehouden. Dat werd duidelijk toen toenmalig premier Mark Rutte (VVD) het bedrijf in februari 2019 bezocht. Destijds was het kabinet door de VN geïnformeerd over de intentie om Booking vanwege zijn activiteiten in Israëls nederzettingen op een zwarte lijst te zetten. Maar in plaats van het bedrijf daarop aan te spreken, werd door ambtelijk Den Haag alles in het werk gesteld om het onderwerp te vermijden.
Ruttes missie was een andere. Zwarte lijst of niet, voor hem gold Booking.com als belangrijke werkgever en als ‘hét voorbeeld van een bedrijf dat wel op een beetje prettige regelgeving vanuit Den Haag moet kunnen rekenen’, schreef Quote in 2019. ‘Het Nederlandse vestigingsklimaat moet erop gericht zijn ook ‘de Booking.coms van de toekomst; hier te houden’, voegde de premier eraan toe.
Na zijn bezoek haalden de ambtenaren opgelucht adem: er was niet ontmoedigd. Zo staat Booking symbool voor het bewust falende ontmoedigingsbeleid. In de twintig jaar dat het beleid bestaat is het bedrijf nooit ontmoedigd, maar kreeg het ruim 4,6 miljard euro aan voordelen toegestopt, à raison van 265 euro per Nederlander.
