Nederland neemt geen tegenmaatregelen na actie Israël tegen Nederlandse diplomaten

Nederland heeft geen maatregelen aangekondigd in reactie op het uitzetten van Nederlandse diplomaten die werken op de vertegenwoordiging voor de Palestijnse gebieden in Ramallah.

Israël trok gisteren de diplomatiek status van deze diplomaten in, die nu binnen zeven dagen uit Palestina moeten vertrekken.

In de diplomatie is het gebruikelijk dat acties met min of meer gelijke munt worden beantwoord. Dit is het principe van reciprociteit: acties van de ene staat worden door de andere staat beantwoord met een vergelijkbare tegenactie.

Dat laat Nederland nu na, door zich te beperken tot het ‘ten zeerste‘ betreuren van het uitzetten van diplomaten.

Het gebeurt vaker dat Nederland Israëlische acties onbeantwoord laat. In november vorig jaar schoffeerde de Israëlische minister voor Diasporazaken Chikli toenmalig minister van Buitenlandse Zaken Van Weel, nadat deze zich had uitgesproken over kolonistengeweld.

Chikli bestempelde Nederland als land van Jodenhaat. Er kwam geen repliek.

Andersom krijgt de Israëlische ambassadeur in Nederland geen tegenspraak wanneer hij de wildste aantijgingen doet. Hij beschuldigde deze zomer meerdere Nederlanders en Nederlandse media ongefundeerd van antisemitisme, zonder dat hij daarop werd aangesproken door de Nederlandse regering.

Zo zijn er meer voorbeelden. In mei 2025 kwamen Nederlandse diplomaten onder Israëlische vuur tijdens een werkbezoek in Jenin op de bezette Westelijke Jordaanoever. Nederland nam geen stappen, maar vroeg om ‘opheldering’.

Eerder dit jaar ontzegde Israël twee Nederlanders de toegang tot het hulpcoördinatiecentrum voor de Gazastrook. Minister van Buitenlandse Zaken Berendsen noemde Israël in reactie een ‘bevriende staat‘.

Het Ierse voetbalteam heeft een krachtig statement gemaakt tegen genocide in een Nations Leaguewedstrijd tegen Israël zondagavond.

De Ieren speelden met zwarte rouwbanden voor de slachtoffers van Israëlisch geweld tegen Palestijnen, keken naar beneden tijdens het Israëlische volkslied, en weigerden de Israëlische spelers de hand te schudden.

Van tevoren was veel te doen om de wedstrijd. Het Ierse team stond in eigen land onder druk om de wedstrijd te boycotten. De campagne Stop the Game vindt dat Israël vanwege de genocide in de Gazastrook en apartheid niet meer mee mag doen met internationale toernooien.

De voetbalorganen UEFA en FIFA sloten Rusland kort na de invasie van Oekraïne uit van internationaal voetbal, maar nemen die maatregelen niet tegen Israël.

Uiteindelijk besloten de Ierse spelers wel te spelen, behalve de keeper, Gavin Bazunu. Hij zei dat spelen tegen Israël onverenigbaar was met zijn principes, vanwege zijn ‘puur persoonlijke overtuiging dat het doden van onschuldigen verkeerd is’.

Ierland won de wedstrijd met 3-0. De maker van de derde goal hield bij het vieren zijn rouwband omhoog en kuste deze.

Op 15 oktober speelt voetbalclub AZ in Alkmaar tegen de Israëlische club Hapoel Beer Sheva. Ook hier wordt door protestgroepen opgeroepen tot een boycot en demonstratie.

Diplomaten die werken bij de Nederlandse vertegenwoordiging in Ramallah verliezen hun diplomatieke status. Dat heeft de Israëlische minister van Buitenlandse Zaken Gideon Sa’ar zondagavond bekendgemaakt.

De diplomaten krijgen zeven dagen om hun door Israël afgegeven diplomatieke documenten in te leveren, en verliezen hun diplomatieke privileges en immuniteiten. Bij de vertegenwoordiging werken acht Nederlanders en tien lokale stafleden.

‘Als Nederland zijn belangen bij de Palestijnen wil blijven behartigen, kan het dat doen vanaf het grondgebied van de Palestijnse Autoriteit, in plaats van vanaf het grondgebied van de staat Israël’, schrijft Sa’ar.

Maar dat doet Nederland al. Ramallah ligt in Palestina op de door Israël bezette Westelijke Jordaanoever en vormt de zetel van de Palestijnse Autoriteit. Israëls aanwezigheid in bezet Palestina is illegaal en dient direct te worden beëindigd, oordeelde het Internationaal Gerechtshof in juli 2024 ten overvloede.

De Israëlische maatregel is een vergelding voor het Nederlandse verbod op de handel in producten uit Israëls illegale nederzettingen in bezet Palestina. Dat ging op 22 september in. Om dezelfde reden werd Nederland eind augustus door Israël de toegang ontzegd tot het International Gaza Support Center in Kiryat Gat, dat toeziet op de geplande wederopbouw van de Gazastrook.

Eerder deze maand werd het Verenigd Koninkrijk door Israël bestraft met vergelijkbare maatregelen, als vergelding voor de Britse handelssancties tegen de nederzettingen.

Welkom in de rubriek Kort Nieuws van The Rights Forum van de week van 28 september. De editie van vorige week kunt u hier teruglezen.