Haaretz publiceert Palestijnse getuigenissen over Israëls martelkampen

Vijf Palestijnen uit de door Israël bezette Westelijke Jordaanoever getuigen in de Israëlische krant Haaretz van hun ervaringen in Israëlische gevangenissen – door Haaretz ‘martelkampen’ genoemd. Die benaming is terecht, blijkt uit de getuigenissen over de detentiecentra van Megiddo, Nafha, Ketziot, Ofer en Damon.

Palestijnen worden beestachtig behandeld, verklaren alle vijf. Tot de dagelijkse praktijk behoren uithongering, fysiek geweld, schurft, collectieve bestraffing, vernedering en terrorisering. Medische verwaarlozing is standaard, het Rode Kruis en de Palestijnse Rode Halve Maan worden niet tot de gevangenen toegelaten. Bezoek is verboden. De sterfte onder gevangenen is historisch hoog.

De detentie van de vijf berustte op fictieve of flinterdunne beschuldigingen. Drie van hen werden in zogeheten administratieve detentie gehouden, potentieel eindeloze opsluiting zonder aanklacht of proces. Op dit moment worden 9.300 Palestijnen gevangengehouden in Israëls ‘Netwerk van martelkampen’, van wie 3.101 in administratie detentie.

Onder de vijf Palestijnen die in Haaretz hun verhaal doen is journalist Ali al-Samoudi, in wiens bijzijn Shireen Abu Akleh op 11 mei 2022 door een Israëlische militair werd vermoord. Al-Samoudi bracht een jaar door in administratieve detentie, waarin hij de helft van zijn lichaamsgewicht verloor.

Zeven omroepen hebben ernstige bedenkingen bij het besluit van de NPO om Nederland in te schrijven voor deelname aan het Songfestival. Dat schrijft de Volkskrant, die een brief van de omroepen heeft ingezien. Het festival wordt in mei 2027 in Bulgarije gehouden. Eén van de vragen van de omroepen is of Nederland zich voor half oktober nog kosteloos kan terugtrekkken.

De NPO nam het besluit om Nederland in te schrijven nadat omroep AVROTROS zich als organisator terugtrok vanwege de deelname van Israël. De NPO wil dat de NOS de uitzendingen verzorgt, en dat de publieke omroepen de selectie en begeleiding van de deelnemer(s) voor hun rekening nemen. Die voelen daar weinig voor, reden waarom de NPO een beroep moet doen op ‘onafhankelijke deskundigen’, schrijft de Volkskrant.

In hun brief stellen de omroepen – BNNVara, AVROTROS, VPRO, EO, Human, Powned en Omroep Zwart – vragen over de besluitvorming van de NPO – vragen die tot dusver ‘nog onvoldoende zijn beantwoord’. De omroepen zeggen ook zelf ‘veel vragen te krijgen over de Nederlandse deelname’, aldus de Volkskrant.

Uit opiniepeilingen blijkt dat de meeste Nederlanders tegen deelname zijn. In een peiling van het AD sprak 73 procent van 52.426 deelnemers zich uit tegen deelname. Slechts 18 procent was vóór.

In Delft werd afgelopen week de vertoning van de documentaire NAZA door Israëlische activisten verstoord. Onderzoek door NRC wijst op mogelijke ‘ongewenste Israëlische inmenging’. In juli 2025 waarschuwde de Nationaal Coördinator Terrorisme en Veiligheid (NCTV) daar in zijn rapport Dreigingsbeeld Statelijke Actoren nadrukkelijk voor. Dit nadat de NCTV die dreiging in eerdere rapporten juist wegstopte in een voetnoot.

NRC gaat na welke banden bestaan tussen de actievoerders en de Israëlische overheid. Centraal daarin staat de militaire actiegroep Ad Kan. Leden daarvan, onder wie directeur Avihai Shorshan, voerden de verstoring uit. Uit het onderzoek blijkt dat Shorshan in 2024 en 2025 als reservist in de Gazastroook vocht – NRC publiceert foto’s en uitspraken –, maar desondanks tot Nederland werd toegelaten.

Uit een video op X blijkt dat leden van Ad Kan na terugkeer in Israël werden ontvangen door premier Netanyahu, die hun verstoring prees als ‘voorbeeld van burgerlijke moed’, schrijft NRC. Bij de video meldt Ad Kan: ‘Samen hebben we de afgelopen week de waarheid aan de Nederlandse bevolking onthuld, in een actie die we bij Ad Kanhebben geleid. Sommigen willen de waarheid niet horen. Dat zal hen niet helpen. We zijn nog maar net begonnen.’

NRC gaat ook in op de steun die de activisten in Nederland ontvingen. Zo werden zij in de Tweede Kamer ontvangen door Geert Wilders (PVV), die stelde ‘vereerd’ te zijn met hun bezoek. Ook De Telegraaf speelde een rol in de ophef – de krant blijkt tevoren geïnformeerd en was bij de verstoring aanwezig.

De onjuiste berichtgeving van De Telegraaf leidde tot polarisatie. Ook redacteurs als Wierd Duk en Rob Hoogland keerden zich tegen het Delftse filmpubliek in termen als ‘harteloos Nederlands tuig’ en ‘Hamas-gezwellen’. The Rights Forum wees frequent op de rol van de krant bij het verspreiden van Israëlische desinformatie, onder meer gericht tegen VN-rapporteur Francesca Albanese en de Palestijnse landbouworganisatie UAWC.

Het onderzoek van NRC moet een eerste stap zijn in het blootleggen van de ondermijning van de Nederlandse democratie en samenleving door (pro-)Israëlische actoren. Daarbij dient ook gekeken te worden naar de rol van de politiek, waaronder die van de VVD. In 2024 bleek uit een door The Rights Forum opgestelde tijdlijn hoe de VVD het landsbelang ondergeschikt maakte aan de wens om per se in zee te gaan met Israëlische bedrijven.

De Verenigde Staten hebben het Internationaal Strafhof op hun sanctielijst geplaatst. In een korte video kondigde minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio aan dat de VS transacties met het ‘schurkenhof’ zal verbieden, zijn middelen zal afsnijden en zijn vermogen zal verlammen om tegen de VS op te treden.

‘Of het Strafhof beëindigt zijn dreigementen, of wij beëindigen het Strafhof’, vatte Rubio het Amerikaanse doel samen. De sancties treden over zes maanden in werking. Van hun bondgenoten, waaronder Nederland, verwachten de Amerikanen dat zij het Hof ‘in toom houden’. Anders dan de VS zijn (onder meer) alle 27 EU-landen bij het Hof aangesloten.

In een reactie veroordeelt het Nederlandse kabinet de sancties als ‘diep betreurenswaardig’ (premier Jetten) en ‘een ongewenste en nieuwe escalatie’ (minister Berendsen). Nederland zal volgens hen inzetten op het ‘diplomatieke spoor’.

Een woordvoerder van het Internationaal Strafhof noemde de sancties ‘een poging om het verloop van de rechtsgang te belemmeren’, en ‘een aanval op de rechtsstaat en op de fundamenten van de internationale rechtsorde’. Het Hof doet een klemmend beroep op de aangesloten landen om zijn functioneren te beschermen. Nederland heeft als gastland een bijzondere verantwoordelijkheid.

Het Israëlische ministerie van Buitenlandse Zaken heeft woest gereageerd op de toekenning van de Nobelprijs voor de Vrede aan de Zuid-Afrikaanse jurist en rechter Navi Pillay. ‘Als er een prijs zou bestaan voor leugens, haat en bloedsprookjes zou Navi Pillay niet zomaar een kanshebber zijn, maar de grote favoriet’, schrijft het ministerie op X.

Pillay was van 2021 tot 2026 voorzitter van de door de VN ingestelde onafhankelijke onderzoekscommissie voor Palestina en Israël. Die concludeerde in september 2025 dat Israël zich in de Gazastrook schuldig maakt aan genocide.

Het Israëlische ministerie refereert vandaag aan die conclusie als een ‘leugen’: ‘Haar [Pillay’s] rol in de meedogenloze, politiek gemotiveerde demonisering van Israël en het propageren van de ‘geno(cide)LEUGEN’ spreekt boekdelen.’

Volgens het ministerie is de toekenning van de vredesprijs aan Pillay ‘geen erkenning van gerechtigheid’, maar wordt die ingezet om ‘anti-Israëlische haat en vooroordelen te legitimeren’.

Het ministerie besluit zijn tirade onder verwijzing naar het naziregime: ‘Nu het Nobelcomité de grootste leugen van de 21e eeuw heeft beloond, applaudiseert Joseph Goebbels ongetwijfeld vanuit de hel.’

De Nobelprijs voor de Vrede gaat dit jaar naar de Zuid-Afrikaanse jurist en rechter Navanethem ‘Navi’ Pillay. Zij ontvangt de prijs voor haar decennialange inzet voor het internationaal recht en de mensenrechten. ‘Navi Pillay is een van de prominente verdedigers van internationale rechtsbeginselen van onze tijd’, schrijft het Noorse Nobelcomité vandaag in de bekendmaking.

De nu 85-jarige Pillay werd in 1995 door Nelson Mandela aangesteld als eerste vrouwelijke rechter van kleur in het Zuid-Afrikaanse Hooggerechtshof. Nog datzelfde jaar trad zij als rechter toe tot het Rwanda-tribunaal, waar ze van 1999 tot 2003 over presideerde. Van 2003 tot 2008 werkte zij als rechter voor het Internationaal Strafhof (ICC). Van 2008 tot 2014 bekleedde zij de functie van Hoge VN-Commissaris voor de Mensenrechten.

Van 2021 tot 2026 diende Pillay als voorzitter van de door de VN ingestelde onafhankelijke onderzoekscommissie (CoI) voor Palestina en Israël. Die concludeerde in september 2025 dat Israël zich in de Gazastrook schuldig maakt aan genocide.

De voorzitter van het Nobelcomité noemde de toekenning aan Pillay vanmorgen ‘een boodschap dat het internationaal recht en zijn instellingen de hoeksteen zijn van een vreedzamere wereld’ en ‘een boodschap aan degenen die het internationale systeem aanvallen en ondermijnen’.

Met die opmerkingen refereerde hij aan de pogingen van de VS om het Internationaal Strafhof ‘steen voor steen’ af te breken. Intussen heeft de VS sancties ingesteld tegen 13 rechters en aanklagers. Juist gisteren meldde de New York Post dat nieuwe Amerikaanse sancties tegen het Hof aanstaande zijn. Hoewel de EU beschikt over een mechanisme om de sancties te blokkeren, heeft de Europese Commissie tot dusver nagelaten dat in te zetten.

De Tweede Kamer heeft dinsdag niet gestemd over een motie om zieke en gewonde kinderen uit de Gazastrook te evacueren en in Nederlandse ziekenhuizen een medische behandeling te geven. De motie werd aangehouden door de eerste indiener ervan, Suzanne Kröger (PRO), naar verluidt omdat ze dacht dat dit de druk op het kabinet zou verhogen. Wanneer er wel over de motie wordt gestemd, is nog niet bekend.

Minister Sjoerd Sjoerdsma van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking (D66) wil alleen medische hulp bieden in de regio, dus in Palestina zelf of in Egypte of Libanon. Omdat sommige kinderen uit de Gazastrook daar niet geholpen kunnen worden wegens gebrek aan medische technologie of gebrek aan capaciteit, ligt evacuatie van een aantal patiëntjes naar Nederland voor de hand. Dat is urgent, nodig én mogelijk, bleek eind vorige maand tijdens een commissiebijeenkomst in de Tweede Kamer. Vooralsnog houdt Sjoerdsma echter voet bij stuk.

Over andere moties over medische evacuaties werd wel gestemd. De motie van Stephan van Baarle (DENK), Kröger (PRO) en Sarah Dobbe (SP), waarin zij ervoor pleiten niet minder evacués uit de Gazastrook te helpen dan het kabinet-Schoof deed, werd aangenomen met 79 stemmen. Een motie van dezelfde drie om niet minder geld uit te geven aan medische evacuaties uit de Gazastrook dan het kabinet-Schoof, haalde het niet.

Met ruime meerderheid werd de motie van Dobbe en Van Baarle aangenomen om er bij Israël op aan te dringen journalisten, internationale waarnemers en onderzoekers toe te laten tot de Gazastrook: hij kreeg 108 stemmen. Net iets minder stemmen kreeg een motie van hetzelfde duo om binnen de EU en de VN aan te dringen op objectief en onafhankelijk onderzoek naar de dood van hulpverleners in de Gazastrook: 101 stemmen, en dus ook ruimschoots aangenomen.

In 37 landen staan 262 pro-Palestijnse protesten en evenementen gepland naar aanleiding van de Israëlische genocide op de Palestijnse bevolking van de Gazastrook, die op 7 oktober drie jaar duurt. Dat blijkt uit een door het Israëlische ministerie van Diaspora en de Bestrijding van Antisemitisme bekendgemaakte inventarisatie, waaroverThe Times of Israel bericht.

De meeste evenementen vinden plaats in de VS (45 stuks), gevolgd door Spanje (40), Australië (21), het VK (19), Italië (16), Duitsland en Canada (elk 14), Frankrijk (10) en Nederland (8). Tot de overige landen behoren Griekenland, Turkije, Zuid-Afrika, Chili, Uruguay, Equador, Colombia, Zuid-Korea, Thailand, Maleisië en Nieuw-Zeeland.

Van de 262 aangekondigde evenementen vinden er 75 plaats op 7 oktober, en 121 in het weekend van 10 en 11 oktober; de overige 66 in de dagen daaromheen. Op 11 oktober vindt op de Dam in Amsterdam een landelijke bijeenkomst plaats, voorafgegaan door een stille tocht waarop een enorm doek wordt meegedragen met de namen van 21.637 door Israël in de Gazastrook gedode Palestijnse kinderen.

Het Internationaal Strafhof (ICC) is bezig zich in te dekken tegen eventuele sancties die president Trump tegen het Hof heeft aangekondigd. Zo is het contract met de Franse verzekeraar AXA ontbonden: er was, zo concludeerden AXA en het Hof in overleg, geen manier om zulke sancties, áls Trump ze afkondigt, te omzeilen. Dat meldt Reuters.

Het ICC is sinds een jaar bezig zich voor te bereiden op sancties, blijkt uit een interview met Nazhat Shameem Khan, adjunct-officier van justitie van het ICC, door The Financial Times. Zo stapte het Hof voor alle kantoor-software over van Microsoft naar het Duitse openDesk, en heeft het medewerkers maanden salaris vooruit betaald voor het geval betalingssystemen plat komen te liggen. Voor gezondheidsverzekeringen voor medewerkers is dus nu het contract met AXA beëindigd. Bij welke verzekeraar de polissen nu worden ondergebracht, is niet bekend.

De Europese Unie heeft een mechanisme om effecten van sancties op te vangen. Dat is het zogeheten blocking statute, dat het personen en bedrijven verbiedt aan sancties van andere dan EU-landen mee te werken. Dat mechanisme is ondanks de aanvallen op het ICC van Trump en consorten nog steeds niet geactiveerd. Volgens bronnen bij het ICC is dat een belangrijke reden dat er niets anders op zat dan het contract met AXA te verbreken.

Afgelopen nacht hebben Israëlische troepen vernielingen aangericht aan de Palestijnse universiteit van Bir Zeit. Voornaamste doelwit was een monument met de namen van bijna veertig Palestijnse studenten die door Israël werden vermoord. Het monument werd vernield en gestolen; wat resteert  is een lege sokkel. Ook de Faculteit der Natuurwetenschappen moest het ontgelden.

De verwoesting van het monument was gepland. Op 26 september vielen Israëlische militairen de campus binnen om het op te meten. De inval van vannacht was de 28e geregistreerde inval op de campus. Bir Zeit is een overwegend christelijke Palestijnse stad op de door Israël bezette Westelijke Jordaanoever.

De verwoesting van het monument staat niet op zichzelf. Op 25 augustus sloopte de extremistische Israëlische parlementariër Zvi Sukkot onder bescherming van militairen een monument in het Palestijnse stadje Madama, eveneens op de bezette Westoever. Het monument werd opgericht ter nagedachtenis aan Palestijnen die tijdens de Eerste en Tweede Intifada werden gedood.

Waarschuwing: sinds 30 september bestaan er twee documentaires met de titel NAZA. Naast de oorspronkelijke Britse productie, geregisseerd door de Israëli’s Yuval Abraham en Rachel Szor, verscheen woensdag een tweede met als titel Naza, het ware verhaal. Die is qua opzet en layout een kopie van de eerste, maar de inhoud verschilt hemelsbreed.

Waar het originele NAZA de getuigenissen van Israëlische officieren optekent over de slachting onder Palestijnse burgers in de Gazastrook, gaat de zogenoemde ‘tegendocumentaire’ in op de strategie van Hamas om zich tegen Israël te verdedigen. Volgens de drie Israëlische makers is het een ‘offensieve film’ in een ‘oorlog’ om het narratief.

Hoe de nieuwe documentaire is gefinancierd is onduidelijk, maar kosten noch moeite zijn gespaard. Zo wordt op grote schaal beeldmateriaal van het Israëlische leger gebruikt en is de documentaire beschikbaar in 17 talen. Door de titel, opzet en layout van NAZA te kopiëren, wordt bewust verwarring gesticht en wordt het online bereik van het origineel ondermijnd.

De ‘kopie’ valt niet los te zien van andere pro-Israël-propaganda. Een recent voorbeeld is de door de EO uitgezonden documentaire UNRWA Ontrafeld die The Rights Forum recent analyseerde. Een andere voorbeeld is de Israëlische propaganda die na ‘7 oktober’ met succes de wereld overspoelde. Al in 2014 werd gewezen op de rol van de Nederlandse media bij het verspreiden van dergelijke propaganda.

De originele documentaire NAZA ging op 10 september in première tijdens het filmfestival van Venetië, en werd daar bekroond met de speciale juryprijs en een staande ovatie van 25 minuten. Eind september werd NAZA bij het filmfestival van San Sebastian onderscheiden met de publieksprijs voor beste Europese film. Sinds enkele dagen is NAZA in 57 Nederlandse bioscopen te zien. In Delft werd de vertoning bruut verstoord door activisten van de Israëlische propaganda-organisatie Ad Kan.

De verstoring vond gisteren plaats tijdens een vertoning in Delft toen een Israëlische activist, Sabine Taasa, het podium beklom met de mededeling dat ze uit Israël was gekomen om het publiek ‘de waarheid’ te vertellen. Intussen trachtte een tweede activist, Avichai Shorshan, met een meegenomen projector eigen beelden op het filmdoek te projecteren.

De documentaire NAZA ging deze week in Nederland in première en bestaat uit interviews met 24 anonieme Israëlische militairen en officieren die – deels uit schaamte, deels uit trots – vertellen hoe na de Hamas-aanval van 7 oktober 2023 met behulp van AI doelwitten in de Gazastrook werden geselecteerd. Daarbij werd het doden van twintig onschuldige burgers op elke ‘Hamas-verdachte’ aanvaardbaar geacht – een aantal dat zelfs opliep tot vijfhonderd.

‘NAZA’ staat in het Israëlisch-militaire jargon voor ‘nevenschade’: burgerslachtoffers worden NAZA’s genoemd. In de Gazastrook werden door Israël 73.922 Palestijnen gedood, onder wie ruim 21.000 kinderen, bijna 11.000 vrouwen en 5.100 bejaarden. De documentaire werd op het filmfestival in Venetië onthaald op een staande ovatie van 25 minuten en ontving er de prestigieuze speciale juryprijs.

Schreeuwend vanaf het podium in Delft verweet Taasa de niet aanwezige Israëlische makers van NAZA geen oog te hebben voor haar eigen nevenschade – haar man en zoon werden op 7 oktober 2023 gedood. Het publiek was niet van haar actie gediend en reageerde met ‘Shame on you’, blijkt uit een door de activisten zelf gepubliceerde video. De activisten werden snel de zaal uitgeleid.

Beide activisten maken deel uit van de Israëlische propaganda-organisatie Ad Kan, bestaand uit Israëlische (inlichtingen)officieren die onder de slogan ‘Zionism – Intelligence – Victory’ strijd leveren tegen ‘anti-Israël-organisaties’. Taasa werd door Geert Wilders in de Tweede Kamer ontvangen. Op sociale media kreeg zij steun van rabiate pro-Israël-stemmen als Wierd Duk en Bart Schut, die zich in geharnaste taal tegen het Nederlandse publiek keerden.

De bijna duizend checkpoints, afsluitingen en barrières die Israël heeft opgeworpen op de bezette Westelijke Jordaanoever verstikken de Palestijnen. Dat concludeert journalistiek onderzoekscollectief Lighthouse Reports op basis van uitgebreid onderzoek. Zij noemen de checkpoints daarom ‘chokepoints’, oftewel verstikkingsposten.

Het onderzoek van Lighthouse Reports (LR) heeft de allereerste dataset opgeleverd van de versperringen die zowel het Israëlische leger als illegale kolonisten op de Westoever hebben opgeworpen. Eerder toonde B’Tselem al aan dat het aantal ‘obstakels’ op de weg tussen juni 2023 en december 2025 is toegenomen van 650 naar ruim 900. Dat sluit aan bij de bevindingen van LR, dat er 942 telt. Het oppervlak van de Westelijke Jordaanoever is vergelijkbaar met de oppervlakte van de provincie Gelderland, en er wonen zo’n 3,5 miljoen mensen.

Nooit eerder werd de situatie zo secuur in kaart gebracht. Een immense klus, omdat de situatie telkens verandert. LR besloot allerlei data samen te brengen en te analyseren: kaarten van de VN, tienduizenden Telegram-berichten die Palestijnen onderling versturen om elkaar op de hoogte te houden van versperringen, en maar liefst 2,6 miljard GPS-signalen van voertuigen die over de Westelijke Jordaanoever rijden. Ook deden meer dan duizend Palestijnen mee aan een enquête. Dat alles leidde tot deze kaart.

De conclusie is helder: het gaat al lang niet meer om ‘checkpoints’ maar om ‘chokepoints’. Dit ‘enorme web van bewegingsbeperkingen en controle’ heeft, schrijft LR, ‘een generatie opgesloten’: bijna een derde van de Palestijnen jonger dan 25 jaar is nog nooit buiten het eigen district geweest. Gezamenlijk verliezen Westoever-bewoners elke dag dertig jaar aan wachten en omrijden vanwege alle versperringen. Het web beperkt de toegang tot onderwijs en gezondheidzorg, en kost levens omdat ook ambulances erin verstrikt raken.

Supporters van de Israëlische voetbalclub Hapoel Be’er Sheva zijn op 15 oktober niet welkom voor de wedstrijd van hun team tegen AZ in Alkmaar. Dat meldt de NOS. The Rights Forum stuurde deze maand nog een brief naar de burgemeester om haar in te lichten over de risico’s van de wedstrijd. De wedstrijd in de Europa League gaat vooralsnog wel door.

De gemeente Alkmaar stelde na onderzoek vast dat de supporters van Hapoel Be’er Sheva een ‘medium’ risicoprofiel hebben, terwijl de wedstrijd vanwege de geopolitieke context als (zeer) hoog risico wordt aangemerkt. Ook het geweld rondom de wedstrijd Ajax – Maccabi Tel Aviv in 2024 woog mee in de beslissing.

In de brief naar de burgemeester schetste The Rights Forum ook het gewelddadige recente verleden van de supporters van Hapoel Be’er Sheva. In augustus dit jaar vochten de supporters onderling tijdens een wedstrijd in Boekarest. In september 2024 ontstonden ernstige ongeregeldheden voor de wedstrijd tussen Hapoel Be’er Sheva en de Palestijns-Israëlische club Bnei Sakhnin. Nadat supporters van Bnei Sakhnin zich tijdens het Israëlische volkslied hadden omgedraaid, stormden supporters van Hapoel Be’er Sheva het veld op en ontstonden gewelddadige confrontaties.

Ook noemden we een rapport over racisme in het Israëlische voetbal in het seizoen 2024/2025, waarin wordt beschreven hoe tijdens een wedstrijd tegen Bnei Reineh duizenden supporters van Be’er Sheva de Palestijnse speler Jaber voor ‘terrorist’ uitmaakten. Ook werden discriminerende spandoeken getoond.

The Rights Forum vindt dat Israëlische clubs moeten worden uitgesloten van Europese competities vanwege de genocide die Israël pleegt in Palestina en de bezetting van Palestijns land.

De vergadering van de staten die partij zijn bij het Internationaal Strafhof (ICC) vindt plaats in Den Haag, en niet zoals gepland in New York.

Dit vanwege de toegenomen Amerikaanse sancties en visumbeperkingen tegen functionarissen van het ICC. Daardoor zouden verschillende functionarissen niet naar de New York kunnen reizen of daar niet volledig aan de vergadering kunnen deelnemen. Ook kunnen visumbeperkingen de deelname van delegaties en vertegenwoordigers van maatschappelijke organisaties bemoeilijken.

Tijdens de vergadering van 30 november tot en met 7 december worden nieuwe rechters voor het Internationaal Strafhof gekozen. Een van de kandidaten valt onder de Amerikaanse sancties.

Afgelopen juli dreigde de VS het ICC ‘steen voor steen‘ af te breken. President Trump riep vorige week tijdens de Algemene Vergadering van de VN alle staten bij het Internationaal Strafhof op zich daar onmiddellijk uit terug te trekken. Hij noemde het ICC een ‘schurkeninstituut’ met een ‘kwaadaardige groep mensen’.

De VS erkent de bevoegdheid van het ICC over Amerikaanse burgers niet en meent dat het de Amerikaanse soevereiniteit aantast. Ook de vervolging van Israëlische leiders door het ICC speelt een grote rol. In 2024 heeft het Internationaal Strafhof arrestatiebevelen uitgevaardigd tegen premier Netanyahu en diens voormalige minister van Defensie Gallant.

Premier Jetten verdedigde het ICC bij de VN. ‘Het is een instelling die mensen en bevolkingsgroepen beschermt. Pogingen om het ICC te ondermijnen tasten de internationale rechtsorde als geheel aan en raken iedereen.’

Nederland heeft geen maatregelen aangekondigd in reactie op het uitzetten van Nederlandse diplomaten die werken op de vertegenwoordiging voor de Palestijnse gebieden in Ramallah.

Israël trok gisteren de diplomatiek status van deze diplomaten in, die nu binnen zeven dagen uit Palestina moeten vertrekken.

In de diplomatie is het gebruikelijk dat acties met min of meer gelijke munt worden beantwoord. Dit is het principe van reciprociteit: acties van de ene staat worden door de andere staat beantwoord met een vergelijkbare tegenactie.

Dat laat Nederland nu na, door zich te beperken tot het ‘ten zeerste‘ betreuren van het uitzetten van diplomaten.

Het gebeurt vaker dat Nederland Israëlische acties onbeantwoord laat. In november vorig jaar schoffeerde de Israëlische minister voor Diasporazaken Chikli toenmalig minister van Buitenlandse Zaken Van Weel, nadat deze zich had uitgesproken over kolonistengeweld.

Chikli bestempelde Nederland als land van Jodenhaat. Er kwam geen repliek.

Andersom krijgt de Israëlische ambassadeur in Nederland geen tegenspraak wanneer hij de wildste aantijgingen doet. Hij beschuldigde deze zomer meerdere Nederlanders en Nederlandse media ongefundeerd van antisemitisme, zonder dat hij daarop werd aangesproken door de Nederlandse regering.

Zo zijn er meer voorbeelden. In mei 2025 kwamen Nederlandse diplomaten onder Israëlische vuur tijdens een werkbezoek in Jenin op de bezette Westelijke Jordaanoever. Nederland nam geen stappen, maar vroeg om ‘opheldering’.

Eerder dit jaar ontzegde Israël twee Nederlanders de toegang tot het hulpcoördinatiecentrum voor de Gazastrook. Minister van Buitenlandse Zaken Berendsen noemde Israël in reactie een ‘bevriende staat‘.

Het Ierse voetbalteam heeft een krachtig statement gemaakt tegen genocide in een Nations Leaguewedstrijd tegen Israël zondagavond.

De Ieren speelden met zwarte rouwbanden voor de slachtoffers van Israëlisch geweld tegen Palestijnen, keken naar beneden tijdens het Israëlische volkslied, en weigerden de Israëlische spelers de hand te schudden.

Van tevoren was veel te doen om de wedstrijd. Het Ierse team stond in eigen land onder druk om de wedstrijd te boycotten. De campagne Stop the Game vindt dat Israël vanwege de genocide in de Gazastrook en apartheid niet meer mee mag doen met internationale toernooien.

De voetbalorganen UEFA en FIFA sloten Rusland kort na de invasie van Oekraïne uit van internationaal voetbal, maar nemen die maatregelen niet tegen Israël.

Uiteindelijk besloten de Ierse spelers wel te spelen, behalve de keeper, Gavin Bazunu. Hij zei dat spelen tegen Israël onverenigbaar was met zijn principes, vanwege zijn ‘puur persoonlijke overtuiging dat het doden van onschuldigen verkeerd is’.

Ierland won de wedstrijd met 3-0. De maker van de derde goal hield bij het vieren zijn rouwband omhoog en kuste deze.

Op 15 oktober speelt voetbalclub AZ in Alkmaar tegen de Israëlische club Hapoel Beer Sheva. Ook hier wordt door protestgroepen opgeroepen tot een boycot en demonstratie.

Diplomaten die werken bij de Nederlandse vertegenwoordiging in Ramallah verliezen hun diplomatieke status. Dat heeft de Israëlische minister van Buitenlandse Zaken Gideon Sa’ar zondagavond bekendgemaakt.

De diplomaten krijgen zeven dagen om hun door Israël afgegeven diplomatieke documenten in te leveren, en verliezen hun diplomatieke privileges en immuniteiten. Bij de vertegenwoordiging werken acht Nederlanders en tien lokale stafleden.

‘Als Nederland zijn belangen bij de Palestijnen wil blijven behartigen, kan het dat doen vanaf het grondgebied van de Palestijnse Autoriteit, in plaats van vanaf het grondgebied van de staat Israël’, schrijft Sa’ar.

Maar dat doet Nederland al. Ramallah ligt in Palestina op de door Israël bezette Westelijke Jordaanoever en vormt de zetel van de Palestijnse Autoriteit. Israëls aanwezigheid in bezet Palestina is illegaal en dient direct te worden beëindigd, oordeelde het Internationaal Gerechtshof in juli 2024 ten overvloede.

De Israëlische maatregel is een vergelding voor het Nederlandse verbod op de handel in producten uit Israëls illegale nederzettingen in bezet Palestina. Dat ging op 22 september in. Om dezelfde reden werd Nederland eind augustus door Israël de toegang ontzegd tot het International Gaza Support Center in Kiryat Gat, dat toeziet op de geplande wederopbouw van de Gazastrook.

Eerder deze maand werd het Verenigd Koninkrijk door Israël bestraft met vergelijkbare maatregelen, als vergelding voor de Britse handelssancties tegen de nederzettingen.

Welkom in de rubriek Kort Nieuws van The Rights Forum van de week van 28 september. De editie van vorige week kunt u hier teruglezen.