Jaap Hamburger: ‘Protestantse Kerk herhaalt fouten uit het verleden’
De PKN weigert zich uit te spreken tegen de Israëlische onderdrukking van de Palestijnen. Volgens het kerkbestuur is sprake van ‘lijden aan beide zijden’ en verdient ook de bezetter kerkelijke solidariteit.
Op vrijdag 20 maart werd bij het kantoor van de Protestantse Kerk Nederland (PKN) door PKN-leden en sympathisanten een protestbijeenkomst gehouden tegen het ‘beide zijden’-standpunt van de kerk. Eén van de sprekers was Jaap Hamburger, voorzitter van de Joodse organisatie Een Ander Joods Geluid. Zijn toespraak is te lezen op Joop.nl, de opiniesite van BNNVARA.
Duister verleden
Wat bezielt het kerkbestuur, vraagt Hamburger zich af, om te spreken van het ‘lijden aan beide zijden’ terwijl Israël de Palestijnen al 80 jaar lang ‘onderdrukt, vervolgt, verdrijft en vermoordt’. Hoe kan het kerkbestuur tijdens een bezoek aan Palestina en Israël tot de conclusie komen dat de bezetter even zeer te lijden heeft als zijn slachtoffer? Hamburger verwijst naar het duistere verleden van de kerk:
De PKN, uit vrees fouten uit het verleden te herhalen, uit vrees te worden buitengesloten van overleg met de zionistische organisaties, herhaalt de eigen fouten uit het verleden, maar nù jegens het Palestijnse volk. Als die kortzichtigheid, die zelfverblinding niet schandelijk was, zou zij tragisch zijn.
De overtuiging dat God de mens naar zijn evenbeeld heeft geschapen, verdraagt geen Palestinian exception, werpt Hamburger het bestuur voor de voeten. Zélf verzet hij zich tegen elke vorm van buitensluiting. Niet op grond van religieuze motieven, maar als les uit de Jodenvervolging, waarvan de gevolgen Hamburgers ‘oriëntatie en levenshouding’ hebben gevormd. Destijds liet de kerk de Joden aan hun lot over, ook al kwamen talloze protestanten wel degelijk voor hen in actie.
Palestijnse christenen
Ook de Palestijnse christenen worden door de Israëlische bezetter direct in hun bestaan bedreigd. Maar hun wanhopige noodkreten aan (ook) Nederlandse kerken legden het bij de PKN af tegen de ‘onopgeefbare verbondenheid met het volk Israël’. Met die code betuigt de kerk haar loyaliteit aan de bezetter, zelfs als dat ten koste gaat van mede-christenen – nota bene die uit het ‘Heilige Land’.
De ‘liefde’ die in protestantse kring zo ruimhartig aan het Joodse volk wordt toebedeeld is een dekmantel voor de lelijkste vorm van antisemitisme.
En áls er al kerkelijke solidariteit met de Palestijnen dreigt, wordt die door de Israël-lobby met harde hand de kop ingedrukt. Het sprekendste voorbeeld van die praktijk deed zich voor in 2020, toen de Nederlandse Raad van Kerken gehoor gaf aan de roep om steun voor de Palestijnse christenen. Dat moest de Raad bekopen met een agressieve intimidatiecampagne, aangejaagd door de pro-Israëlorganisatie Christenen voor Israël.
Impressie van de protestbijeenkomst bij het kantoor van de Protestantse Kerk Nederland op 20 maart in Utrecht. [c] Jaap Hamburger
Die organisatie was zaterdag 21 maart ook aanwezig bij het PKN-kantoor om blijk te geven van zijn onbegrensde liefde voor Israël en het Joodse volk. Hamburger reageerde vol afschuw:
Van hun aan joden en ’Israël’ ongevraagd opgedrongen ‘liefde’ gruw ik, als Jood; het is een ‘liefde’ op de weg naar hun mesjoggene eindtijdvisioen, waarin Joden, allen verzameld te Jeruzalem, mogen kiezen: òf zich bekeren tot het Christendom, òf de dood ingaan, alles omwille van het bevorderen van de terugkeer van de Messias. Hoe krankzinnig wilt u het hebben?
Christenen voor antisemitisme
Voor de Christenen voor Israël zijn Joden niets anders dan een instrument om de eigen waanbeelden te realiseren. Ten koste van alles moeten Joden worden ‘teruggebracht’ naar Oost-Jeruzalem en de Westelijke Jordaanoever – provocatief omgedoopt in Judea en Samaria –, waarna ze zich na Jezus’ wederkomst moeten bekeren of van de aardbodem verdwijnen.
Waarom gedoogt het PKN-bestuur dit flagrante antisemitisme in eigen kring?
De ‘liefde’ die in deze protestantse kringen zo ruimhartig aan het Joodse volk wordt toebedeeld is een dekmantel voor de lelijkste vorm van antisemitisme. Hartverscheurend is dat er ook Joden zijn die deze ‘terugkeer-theorie’ steunen of zich, zoals opperrabijn en opperzionist Binyomin Jacobs, lenen als uithangbord voor het abjecte antisemitisme van Christenen voor Israël.
Terecht stelt Hamburger de vraag waarom het kerkbestuur van de PKN deze ‘schadelijke sekte’ niet ‘resoluut buiten de kerkorde’ plaatst. De vraag moet eigenlijk zijn waarom het bestuur dit flagrante antisemitisme in eigen kring gedoogt. En hoe zich dat verhoudt tot de ‘onopgeefbare verbondenheid met het volk Israël’. Wordt daar, buiten het Israëlische regime, überhaupt door iemand van geprofiteerd?
De ‘nuttige idioten’ van ChristenUnie en SGP
Het christelijke streven om het glibberige pad naar de wederkomst van Jezus te plaveien heeft een sterke politieke component in de vorm van de Israel Allies Foundation (IAF). Deze IAF bundelt christen-zionistische partijen wereldwijd, met als doel de politieke besluitvorming in hun respectievelijke parlementen te beïnvloeden ten gunste van Israël.
In Nederland vervullen de ChristenUnie en SGP die ondermijnende taak. In het najaar van 2025 bracht The Rights Forum de documentaire Een stap dichter bij het einde uit die hun missie documenteert. Zo zetten de partijen zich al 15 jaar in om de organisatie voor Palestijnse vluchtelingen (UNRWA) van zijn Nederlandse financiering te beroven.
Nuttige idioten
In de ogen van Israël vervullen de christelijke partijen de rol van nuttige idioten. Zij helpen om ‘Joden thuis te brengen’ en zo de Palestijnen te verdrijven. Maar in de ogen van christen-zionisten zijn juist Joden de nuttige idioten, die na zich in bezet Palestina te hebben verzameld van het toneel verdwijnen, zelfs al zijn ze zionist.
